Anna Moryto

00:00:00: Supermocne.

00:00:02: Inspirujące historię o kobietach, wyborach, spełnianiu marzeń, realizacji i samorealizacji.

00:00:08: Na rozmowy z wyjątkowymi kobietami zaprasza Anna Skoczek – podcast Radia Poznania.

00:00:15: Dziś supermocną.

00:00:16: Anna Morito witaj!

00:00:18: Dzień dobry!

00:00:19: Anna Moritto można powiedzieć założycielka Muzeum Ubiorów Poznaniu.

00:00:22: Pasjonatka też ubiorów historycznych...

00:00:25: Tak, zdecydowanie.

00:00:26: Dziś

00:00:27: można powiedzieć że twoje muzeum jest oficjalnie instytucją kultury niepubliczną ale jednak stworzyłaś sobie takie miejsce, które jest bardzo chętnie odwiedzane i przez szkoły, i przez turystów.

00:00:38: Tak sobie wymyśliłaś któregoś dnia, że chciałabyś mieć swoje muzeum?

00:00:41: Ten dzień był bardzo, bardzo dawno temu.

00:00:44: właściwie trudno powiedzieć jak dawno temu mniej więcej w czasach studiów dowiedziałam się, że za Odrom... bo niestety u nas jest z tym duży problem ze względu na naszą trudną sytuację geopolityczną w kraju, że Za Odrom zachowało się mnóstwo historycznych ubiorów, czyli możemy porównać rzeczywisty obiekt z ryciną czy z fotografią albo jakąkolwiek ilustracją.

00:01:11: U nas w Polsce było tego bardzo niewiele i właściwie prawie nigdzie nie można było tego zobaczyć.

00:01:16: I jako że był to trudno dostępny temat zaczęło mnie to interesować.

00:01:19: już właściwie w dzieciństwie się interesowałam historią, historię sztuki użytkowej no i tutaj nagle się okazuje... Ale

00:01:24: wtedy już od razu pojawiły się stroje?

00:01:26: Czy to się zaczęła od takiej ciekawości właśnie?

00:01:28: Od

00:01:29: ciekawości!

00:01:30: z takich rzeczywiście ubiorów, które mogłam zobaczyć na to ubiory ludowe, których u nas szczęśliwie zachowało się dosyć sporo.

00:01:37: Natomiast takich strojów mieszczańskich było niewiele.

00:01:41: ja byłam mieszkanką miasta więc też takie ubiory mnie interesowały.

00:01:44: Wiedziałam jak ubierali się ludzie na wsi.

00:01:46: mniej więcej natomiast chciałam zobaczyść te ubiary Miejskie,

00:01:50: a po co ci to było?

00:01:51: Wiesz ważne wydaje się dzisiaj nam i przez to co mieliśmy wpajane przez lata że ważne są te eksponaty.

00:01:58: To co było ważne używane do czegoś takie też trwałe.

00:02:01: to po co była ci ta wiedza, w czym ludzie chodzili wtedy?

00:02:04: To uzupełniały moją lukę.

00:02:06: W wyobrażeniu jak wyglądał dawny świat.

00:02:08: bo my jakby no ucząc się historii no tutaj mamy.

00:02:11: to są takie błędy czy braki systemowe.

00:02:13: Uczymy się wielkich dat miejscowości gdzie były bitwy imion królów tak po kolei trzeba wszystkich wymienić.

00:02:19: Kuzynów.

00:02:20: Tak, natomiast o takiej codzienności nie mamy pojęcia.

00:02:25: W związku z tym odnoszę wrażenie że tak razze romantyzujemy przeszłość, że drzewie i to bywało i tak.

00:02:31: młodzież była, dyscyplinowana i szanowała starszych.

00:02:35: I wszystko było pięknie i cudownie, naturalne i zdrowe.

00:02:38: A jakby ludzie, którzy żyli przed nami byli tacy sami jak my coś chcieli zrobić, mieli jakieś się w pragnienia potrzeby a swojej codzienności.

00:02:48: wszyscy wiemy że ubranie jest jedną z bardzo ważnych rzeczy to co my zakładamy na siebie.

00:02:53: No tak, bo to decyduje często o naszych ruchach, o naszym konforcie tego życia.

00:02:57: To jest nasza druga skórę.

00:03:00: nasza druga skóra to jest.

00:03:02: I ubiory.

00:03:03: od zarania dziejów, od momentu kiedy ludzie zaczynają się ubierać trudno nam w tej chwili powiedzieć, kiedy to się dokładnie zaczęło.

00:03:09: no bo nie mamy żadnych twardych dowodów tylko takie dowody pośrednie na przykład informacja o wyewoluowaniu kolejnego gatunku przy u człowieka tak?

00:03:19: Przy nasze ulubione zwierzątka które pojawiają się przede wszystkim właśnie w szkołach.

00:03:24: i ta kolejna weż odzieżowa.

00:03:28: Pojawia się tutaj.

00:03:29: ten szacunek jest taki szerokim między sto siedemdziesiąt a dziewięćdziesiont tysięcy lat temu, co znaczy że ludzie już gdzieś na stałe musieli używać jakichś okryć.

00:03:38: czyli jakby ta historia ubioru jest bardzo długa.

00:03:41: bo ubior no to nie jest tylko w sukienka tak sandałki czy garnitur tylko wszystko co ludzie na siebie zakładali po to właśnie żeby się chronić przed chłodem przed palącym słońcem.

00:03:53: Ubrać, czyli pokazać takie... Przystroić.

00:03:56: Tak, przystroić ubrać.

00:03:58: Czyli pokazaть takie niematerialne cechy tak?

00:04:01: Czyli na przykład że przenosimy moc jakiegoś zwierzęcia na siebie czy jakieś sił natury, że jesteśmy szamanem czy kimś ważnym w społeczności.

00:04:11: No to też pojawia się do tego biżuteria, która często miała coś oznaczać i tak dalej.

00:04:15: Czy malowanie ciała ochron tatuaże to wszystko należy Ubioru,

00:04:20: jako już mała dziewczynka zaczęłcie interesować takie poboczne wątki historii.

00:04:24: Czyli jak wyglądała ta codzienność właśnie?

00:04:27: Tak no i szukając u źródełu z czym się spotkałaś...

00:04:30: Szukając u źródeł, no właśnie z tym źródłami był problem.

00:04:33: Raz obiektami i rzeczywiście dopiero w czasie studiów mogłam zobaczyć takie zachowane obiekty.

00:04:40: to jest też moment kiedy kupuję za granicy pierwszy taki strój ale to była suknia ze Stanów Zjednoczonych.

00:04:47: To nie był fortunny zakup bo wtedy jeszcze nie do końca wiedziałam jak wyglądają te zabytki i jak się nimi opiekować na co trzeba zwrócić uwagę przy zakupie.

00:04:57: Ale ani to jest tak że ty obserwowałeś jakieś Aukcje.

00:05:00: No ja zaczynałam od eBay'a, od

00:05:02: takich prostych ale szukałaś właśnie strojów.

00:05:03: konkretnie Tak tak

00:05:04: bo przez przypadek zupełnie zobaczyłam taki zabytkowy ubior i się okazało bym wstrząśnięta że one są naprawdę że się zachowały i to nie jest tak jak u nas w Polsce że wszystko jest właściwie zniszczone i nie ma bo tutaj jest kilka powodów dla których u nas jest tak mało tego typu zabyteków.

00:05:22: To jest no sytuacja geopolityczna tak czyli losy wojenne klimat który nie sprzyjał dodatkowemu zachowywaniu się takich obiektów, no i tutaj nasza historia powojenna.

00:05:34: I tutaj raz braki... Wszystkiego, czyli jeżeli się zachowały wielkie połacie dobrej tkaniny no to było cięte i przerabiane.

00:05:40: Ale to jest naturalna historia ubioru.

00:05:42: ona występowała zawsze i zawsze będzie występować.

00:05:45: ale też ta ideologiczna warstwa czyli te ubiory które mnie najbardziej interesowały czyli mieszczańskie ziemiańskie To były ubiory które zostały przypisane do kategorii właśnie takiego zgniłego kapitalizmu który trzeba usunąć razem z całą Żydotą Secesi więc To znikało.

00:06:03: Ale też my mamy, a przynajmniej wiem że na pewno w niektórych rejonach kraju tak jest, że ubiory po osobach zmarłych najlepiej spalić.

00:06:12: Teraz już, powiedzmy większość z nas nie ma dostępu do otwartych palenisk.

00:06:16: ale ja jeszcze z dzieciństwa pamiętam, że były w domu dyskusje, że ubiory po tej czy po tej osobie, że to jest dospalenia, nie wyrzuca się do śmietnika i już napewno nie te ubiary które ta osoba najbardziej lubiła i w których zmarła.

00:06:27: Więc to też jest powód dla którego

00:06:30: argumentów i mnóstwo takich powodów, dla których nie miałaś jak dotknąć tej historii ubioru.

00:06:36: Tutaj nawet w Muzeum Kościo opowiadają nam historie... Jedna z takich historii to właśnie o spaleniu całej garderoby po prababci zdaje się, która wszystkie swoje stroje pilnowała po jej śmierci.

00:06:49: wszystko to wylądowało właśnie w palenisku i osoba, która to spaliła miała problem, bo w tych ubraniach było dużo metalowych części.

00:06:58: W jakichś szkołek takich rzeczy, które się nie spaliły i chyba to było z tego pogrzeliska wybierać.

00:07:03: Jak

00:07:03: słuchałaś tej historii?

00:07:04: To serce ciekań

00:07:05: kało na pół?

00:07:05: Tak no tutaj ciężka historia ale większość z nas nie ma pojęcia co mamy zrobić z ubiorami zwłaszcza że współczesna historia stawia nas bardzo złym świetlem jeśli chodzi o nadmiar ubiorów i to co my z nimi robimy.

00:07:18: Który

00:07:19: to był rok.

00:07:19: pamiętasz kiedy kupiłaś pierwszą suknię oryginalną Dwu

00:07:23: tysięczny szóste,

00:07:25: czyli dwadzieścia lat temu.

00:07:27: Ona wyglądała?

00:07:28: To jest suknia z początku wieku XX mniej więcej okolic XIX do XIII roku.

00:07:37: Taka suknia kolumnowa... z czarnej satyny, takie piękne kwiaty.

00:07:43: Jak otworzyłaś ten kartonik, w którym to przybyło?

00:07:46: Byłam trochę zdziwiona że jest tak kiepskiej kondycji bo też mając doświadczenie tylko z ubiorami współczesnymi czy nawet jeżeli miałam do czynienia z jakimiś ubiorami starymi nie wiem babci to było ubrania które można było na siebie założyć.

00:08:00: natomiast ta suknia okazała się być absolutnie obiektem niedonuszenia.

00:08:04: no teraz jakby to są dla mnie obiekty muzealne.

00:08:06: natomiast wtedy już widziałam to nie jest cokolwiek.

00:08:10: Ale też materiał

00:08:11: kurszył się w rękach?

00:08:12: Tylko

00:08:13: część tego materiału, bo pod koniec wieku XIX i na początku XX doważano Jedwab.

00:08:20: To znaczy zwiększyć objętość i ciężar włókna jedwabnego.

00:08:25: Jedwap sprzedawano na kilogramy.

00:08:28: czy w czasie produkcji mamy tutaj stratę na masie?

00:08:32: no i to uzupełniano.

00:08:34: było to częściowo po to żeby powiedzmy uszlachetnić tkaninę że jedwabiu de facto nie trzeba za bardzo uszlachetniać, ale głównie wiązało się to właśnie z tym dowarzeniem.

00:08:43: Czyli mamy zmniejszej ilości i jedwabiu troszkę większą ilość.

00:08:47: W jedwawiu to jest taki, można powiedzieć, że zwiększano ilości jedwabiów w jedwawiu może tak.

00:08:53: Niestety jest to proces który ma konsekwencje bo to włókno białkowe zostaje zniszczone i ono się rozsypuje.

00:09:00: jak taka tkanina zacznie się rozsypywać czyli pękać albo wzdłuż albo poprzek zależy które włóki były tymi uważanymi.

00:09:08: Czasami jej wszystkie były doważane, więc z takiej tkaniny zostaje po prostu proszek.

00:09:12: Bo rzeczywiście, że takich które są już mocno rozłożone można sobie taki fragmencik takiego jedwabiu po prostu rozsmarować na skórze i to wygląda jakby to było posmarowane cieniem do oczu takie błyszczące jest.

00:09:23: A kiedy dostałaś i otworzyłaś ten kartonik?

00:09:25: To już miałaś tą całą wiedzę, o której mi tutaj mówisz.

00:09:28: czy dopiero musiałaś tego etapu dojść?

00:09:30: Nie, nie!

00:09:30: To

00:09:30: wszystko było zdobywane, powiedziałabym w bulach i męczarniach.

00:09:34: Niemalże bo tutaj raz trzeba było... podszeć do fachowej literatury i to takiej, która nie opisuje tylko czy coś było ładne.

00:09:43: Czy coś było brzydkie i że to było noszone w tym roku a to było nożone w tamtym konstrukcji.

00:09:47: tak konstrukcja.

00:09:48: ja jestem takim Inżynierem surocenia.

00:09:52: zawsze się ze mnie podśmiewywali, pomoże.

00:09:53: jestem tak takim inżynierem.

00:09:55: Zwykształcenia jesteś?

00:09:57: Zwykształcenie z tą biotonologią, tak magistrem inżinierek.

00:09:59: i chemia i biologia.

00:10:01: no nie historia ale te wszystkie techniczne sprawy jak najbardziej.

00:10:05: i konstrukcja ubioru.

00:10:07: to jest coś co mnie w tym chyba fascynuje najbardziej.

00:10:10: Połączyłaś zupełnie dwa światy Ten humanistyczny związany z historią, takim też zachwytem ciekawością zgłębiania życia codziennego.

00:10:19: Z umysłem ścisłym, który rozkłada pewne elementy naczyniki pierwsze i jest po prostu inżynierem.

00:10:25: Jak ty to zrobiłaś?

00:10:26: To chyba

00:10:26: jakoś tak naturalnie wyszło.

00:10:27: ja tak się śmiałam sama z siebie że siedzę trochę okrakiem na brykadzie właśnie jedną nogą w historii a drugą nogą biotechnologię.

00:10:36: Ale udowodnia

00:10:37: że można to zrobić?

00:10:38: Że biotechnologia, inżenierę ja łączę się z historją w piękny sposób, w Muzeum Ubioru Przykwiatowej ulicy Spoznaczej.

00:10:45: Tak

00:10:45: dokładnie bo tutaj jeżeli bierzemy na przykład właśnie sprawy związane z ubiorem, z jego konstrukcją, z produkcją ze zmianami technologicznymi na przestrzeń wieków to bardzo trudno jest to zrobić osobie która jest jakby tylko i wyłącznie humanistą bo tam są takie rzeczy do przeswojenia które mogą być bardzo trudne I takie całkiem nieoczywiste, ja na przykład z poglądając na jakieś ubranie zastanawiam się od razu jaka jest konstrukcja.

00:11:14: A osoba która no nie ma takiego kształcenia będzie myślała tylko np.

00:11:19: o stylu i jak to wygląda i dlaczego ktoś to...

00:11:22: Dlaczego komuś mogło się to podobać?

00:11:24: Dl czego

00:11:24: mogło sie to komuść podobať?

00:11:25: tak?

00:11:26: Idę o zakład że w pierwszym dniu drugim trzecim wzięłaś sukienkę pod mikroskop.

00:11:31: podmikroskopę też lonowały w sukienki i włókna.

00:11:34: Nie mamy na stałe w muzeum takiego porządnego mikroskopu, ale tutaj kiedyś gościnnie byliśmy u AEMie na uniwersytecie i tak mamy takie profesjonalne zdjęcia z jednej sukni.

00:11:45: to zdjęcia były mi potrzebne do pracy końcowej na studiach podyplomowych.

00:11:52: To wróćmy do tej pięknej pierwszej czarnej sukienci z Jedwabiu.

00:11:56: co się potem z nią stało?

00:11:57: Cały czas jest w zbiorach.

00:11:58: Teraz planuję wymienić cały środek w tej sukni, bo on się po prostu rozsypał.

00:12:03: tam już nie zostało zupełnie nic.

00:12:05: Natomiast ta zewnętrzna warstwa jest w bardzo dobrej kondycji tego podsumowania

00:12:10: że nie mogłaś na przykład i na siebie włożyć?

00:12:12: Tak no początku.

00:12:13: tak przyznam się, że tak.

00:12:14: dzisiaj już mam zupełnie inną wiedzę i wiem, że te obiekty powinny zostać zachowane dla potomności.

00:12:21: nawet jeżeli coś jest w dobrej kontycji można to na siebie założyć to nie należy tego robić, bo jeżeli zostanie to noszone dalej, to będzie usunięte z tej puli zachowanych ubiorów.

00:12:30: No a po co?

00:12:31: Lepiej zostawić to dla potomności.

00:12:33: i ta pierwsza sukienka zapoczątkowała lawinę.

00:12:36: później kolejnych, których poszukiwałaś ona pobudziła ten apetyt.

00:12:40: Tak, zdecydowanie.

00:12:42: Zwłaszcza że w tamtym czasie też ceny były dla mnie jako studentki właściwie osiągalne.

00:12:49: Czasami było także udało się wylicytować sukienkę której wysyłka ze Stanów Zjednoczonych kosztowała więcej niż sama suknia.

00:12:56: Dzisiaj już to zdecyduowanie zmieniło Ale same początki były tak.

00:13:01: Co robiłaś później z tymi sukniami w domu?

00:13:03: Udzielę przechowywałaś.

00:13:04: Bo one pewnie były duże, prawda?

00:13:06: Były burze i na początku były przechowane w pudełkach mniejszych rozmiarów ale dosyć szybko dowiedziałam się że muszę je przechować zupełnie inaczej.

00:13:15: Jak

00:13:15: się przechowuje takie rzeczy

00:13:17: w kartonach bezkwasowych?

00:13:18: najlepiej, muszą być odcięte od dostępu światła.

00:13:22: Karton musi być bezkwasowy żeby nie wchodził w reakcję z tkaninami które są przechowywane w środku.

00:13:28: no i ten karton musi być odpowiedni gabarytów.

00:13:30: te moje kartony mają mniej więcej metr sześćdziesiąt na siedemdziesion centymetrów więc to są takie solidne pudła.

00:13:37: Takie wielkości

00:13:37: człowieka?

00:13:39: Dokładnie tutaj czasami się ktoś podśmiewuje że to są tak małe trumienki bo to czasami rzeczywiście trochę wygląda zwłaszcza jak jest otwarte i leży sukny w środku oczywiście bez człowieka, ale i tak takie wrażenie można odnieść.

00:13:51: To są takie duże kartony przekładane też bibułą, która również musi być bezkwasowa.

00:13:56: problemem przy przechowywaniu z... są infekcje i tutaj one są oczywiście przechowywane w warunkach suchych, więc nie mam tu na myśli grzybów.

00:14:06: Ale infekcję larwami mrzyka muzalnego.

00:14:10: to jest taki mały potwór.

00:14:11: ma całe ze trzy milimetry jest chrząszczem ale jego larwy są troszeczkę większe i żywią się zabytkowym jedwabiem takim samym.

00:14:19: Jak jest

00:14:20: możliwe dioma tylko takie głupki smakowe że jest tylko sprofilowane na ten zabytku?

00:14:24: Tak bo

00:14:25: jakby ja szyję również rekonstrukcję świeżego jedwabiu, którym mogłyby się pożywić.

00:14:31: Ale nie zawsze wybierają ten stary, przypuszczam że jest to związane pewnie z jakimś procesami trawienia.

00:14:37: także w to białko jest łatwiejstrawialne dla tych robaczków.

00:14:42: no ale problem jest to naprawdę poważny bo one potrafią rzeczywiście wyjadać dziury w jedwabiu.

00:14:47: To troszeczkę wygląda jak takie dziury po molu?

00:14:52: Nie, nie.

00:14:52: Mole są duże.

00:14:53: z molami właściwie i nie ma problemu bo mole są wielkie i bardzo łatwo można się ich pozbyć.

00:14:59: ale ten mrzyk jest taki malutki że możemy go przynieść na ubraniu, w kwiatach a te larwy są naprawdę bardzo kłopotliwe więc trzeba cały czas te ubrania przeglądać no i najlepiej od czasu do czasu zdezynfekować.

00:15:12: Zbierałaś skupowałaś sukienki?

00:15:14: W jakim momencie stwierdziłeś, że to jest mało i chciałabyś odtworzyć jakiś ubiór?

00:15:18: To

00:15:19: jak zobaczyłam tą pierwszą suknię.

00:15:21: I od razu widziałam, że nie oryginalne są.

00:15:23: niedonoszenia trzeba sobie otrzyć można z oryginału po prostu w kopie rekonstrukcje.

00:15:28: no i to jest też moment, w którym zaczęłam sobie właśnie utrzywać te historyczne.

00:15:33: tak a miałaś wcześniej cokolwiek wspólnego skrawiedztwem.

00:15:37: Nie za bardzo.

00:15:38: Moja babcia szuła ubiory, moja mama szułą biorą.

00:15:40: Zresztą kiedyś w domu się szuło.

00:15:41: Moje babcia bardzo pięknie szułam.

00:15:42: Moją mamę również i to tylko tyle ile powiedzmy widziałam co one robią

00:15:46: że komuś tu zlecasz.

00:15:47: Nie, bardzo chciałam zrobić to sama.

00:15:49: Bo interesowało mnie jak z takiej formy powiedzmy płaskiej zrobić tę formę trójwymiarową.

00:15:55: co trzeba włożyć do środka żeby to wyglądało tak jak ma wyglądać?

00:16:00: bo rzeczywiście niektóre elementy które są umieszczane w ubiorach są bardzo nieoczywiste i...to było takie ciekawe.

00:16:07: Pamiętasz zbudował pierwszy odtworzony ubiór?

00:16:10: Ach tak, to był gorset.

00:16:11: Nie poszło najlepiej.

00:16:13: Ale też zebrałam się za dosyć trudny element gardrobę.

00:16:18: Wybrałam sobie wykrój z oryginalnej gazety, który również składał się tam.

00:16:23: chyba było dziewiętnaście elementów na jednej połówce tego gorsetu więc no to nie poszła dobrze zwłaszcza że nie miałam takiego doświadczenia z krawiedztwem ale też dzięki temu, że zaczynałam od tych ubiorów historycznych.

00:16:36: to nie narzucają mi się dzisiaj te techniki współczesne.

00:16:40: Więc nie musiałam się przestawiać z czegoś wyuczonego tylko od razu uczułam się na tych starych technikach ze Starych Podręczników Krawieckich.

00:16:48: To była bardzo ciekawa przykoda.

00:16:50: Słuchają Państwo pod kasturadia Poznań.

00:16:53: I oczywiście patrzyłaś na te wszystkie podręczniki, stare krawieckie, na te fragmenty pewnie z gazet okiem biotechnologia i inżyniera.

00:17:01: Trochę o kim inžynieram, myślę że to bardzo pomogło.

00:17:03: Pamiętasz

00:17:03: taki pierwszy strój, z którego byłeś zadowolona?

00:17:05: jednak?

00:17:06: Tak.

00:17:07: To była suknia z gazety, dla Mody Illustre z osiądzosiemset osiemdziesiątego drugiego roku i naprawdę wyszła super.

00:17:15: Miała haptowane aplikacje, całe ręcznie robione...

00:17:18: Taś sama haptowałaś?

00:17:20: Tak, tak.

00:17:20: To było zrobione naprawdę super.

00:17:23: Byłam bardzo zadowolona.

00:17:24: To był też taki czas kiedy byłam osobą bardzo, bardzo szczupłą więc ta suknia ona jest zbliżona prawie że do tych moich oryginałów które są trochę mniejsze więc tym bardziej byłam zachwycona.

00:17:36: Jak

00:17:36: długo ją robiłaś?

00:17:37: Oj, bardzo długo.

00:17:39: Zresztą z przerwami bo jeszcze w tym czasie kończyłam studia więc tutaj trudno mi powiedzieć ile to w sumie trwało.

00:17:45: Ale

00:17:45: mówimy o takim miesiącu czy np.

00:17:47: roku?

00:17:47: Chyba nie cały rok ale raczej wiele miesięcy.

00:17:49: bo mówiłem tu miałem dużo przerwy.

00:17:51: natomiast gdyby zacząć szyć chwili obecnej taką suknię no to taki miesiąc dwa.

00:17:58: a gdyby rzeczywiście zajmować się nią codziennie tylko tą jedną.

00:18:01: Zbierałaś skupowałaś szyłaś odtwarzałaś a skąd miałaś materiały na otwarzanie tych ubiorów?

00:18:07: Oooo... Można bez problemu kupić.

00:18:09: Tak jest zbliżone takie tkaniny.

00:18:11: Tak,

00:18:11: tak można tylko trzeba sobie popolować.

00:18:14: tutaj w Poznaniu mamy na bogowskiej ZDW takie naprawdę bardzo dobre hurtownie które mają wysokiej jakości tkaninę o naturalnym składzie takie które można rzeczywiście dopasować do tych ubiorów historycznych.

00:18:29: też dosyć szybko nauczyłam się że to że ja wymyślę sobie jakiś projekt to np.

00:18:33: może być problem ze znalezieniem odpowiedniej tkanine do danego modelu stroju i że czasami trzeba zmienić projekt, żeby zadbać o jakość tej tkaniny.

00:18:44: Bo też widziałam mnóstwo rekonstrukcji gdzie widać, że osoba, która to zrobiła, włożyła ogrom pracy ale ze względu... Ale to nie ten lateralny?

00:18:52: Tak!

00:18:52: I jakby cały efekt jest zrujnowany.

00:18:54: Ale

00:18:55: wspominałaś wcześniej też o tym, że czasem nieoczywiste rzeczy wkłada się do tych odtwarzanych z oryginalnych materiałów ubiorów, to co na przykład takiego najdziwniejszego możemy dzisiaj zobaczyć w tych ubiorach, które możemy podziwiać w Muzeum Przykwiatowej?

00:19:09: Na pewno jest tam mnóstwo wełny wsuwanej pomiędzy warstwy.

00:19:13: Wełne takiego młotka?

00:19:15: Nie, nie takiej już prędzy tylko surowca bukiem.

00:19:20: No tak jak w formie waty.

00:19:22: Na piersi np.

00:19:23: w męskich kamizelkach... Czyli oni

00:19:26: sobie robili tu sześć opaków Trochę

00:19:29: dokładnie.

00:19:30: Pierś miała być jak najbardziej, zwłaszcza w połowie mniej więcej wieku XIX-tego, no to powiedzmy tak od lat trzydziestych do pięćdziesiątych bardzo okrąglutka wypięta do przodu.

00:19:41: Czyli

00:19:41: oni tak nie wyglądali naprawdę?

00:19:43: Jak jest na tych wszystkich?

00:19:44: czy

00:19:44: obrazce?

00:19:46: To co tu jest przedstawione na rycinie, to jest pewna idealizacja.

00:19:51: No właśnie,

00:19:51: bo ta jest wąska.

00:19:52: Talia właśnie

00:19:54: duża baria.

00:19:55: Natalia czasami jest u kobiet, zwłaszcza tak.

00:19:57: Ale u mężczyzn też.

00:19:59: Dosyć mążkie

00:20:00: biodra i tu że ramiona.

00:20:01: I tak jak mówisz właśnie ten tors jest mocno taki... Ja myślałam, że oni tak wyglądają.

00:20:06: Nie, absolutnie.

00:20:08: Te reciny zaprzeczają anatomii.

00:20:09: to jest troszeczkę taki nie wiem Instagram z tamtych czasów czyli rzeczywistość sobie a obrazek sobie tak jak trochę poprawimy.

00:20:19: no to odchodzimy od ludzkich form.

00:20:21: No i tutaj w wieku XIX zresztą wcześniej tak samo tutaj jeśli chodzi o ludzkość nic się nie zmieniło.

00:20:25: zawsze lubimy sobie coś pozmieniać.

00:20:27: więc tej waty jest mnóstwo metalowych elementów fiszbin naturalny ale mamy też zwłaszcza na początku roku dwudziestego takie usztywnienia plastikowe, dokładnie że też takie fiszbinki żeby ten wysoki kołnierz w damskim ubiorze się trzymał.

00:20:45: Nie brzmi to wszystko co wymieniasz jakby było wygodne?

00:20:48: Powiedziałabym ,że wygoda To jest bardzo indywidualna kwestia, bo to tak jak dzisiaj.

00:20:53: mamy na przykład kobiety, które chodzą na bardzo wysokich obcasach i takie, które nigdy ich nie założą.

00:20:58: Czy panów, którzy uważają, że z domu się nie wychodzi bez białej, wyprasowanej ze sztywnym konierzykiem koszuli?

00:21:04: I takich, którzy tylko widzą to od razu się drapią.

00:21:09: Więc wygoda to jest coś bardzo indydualnego.

00:21:11: Zresztą ci ludzie byli przyzwyczajeni do tego, że są kolejne warstwy ubioru no i po prostu je zakładamy.

00:21:19: znali wygodę swojego ubioru do ówczesnych możliwości.

00:21:23: A czy

00:21:23: te stroje były ciężkie?

00:21:24: To zależy, niektóre były bardzo ciężke ale niektóry były bardzo lekkie.

00:21:28: i tutaj męskie ubiory z reguły są dużo, dużo cięższe od tych damskich ale też suknie damskie z lat dziewięćdziesiątych gdzie na przykład było dużo warstwy sztywników.

00:21:39: one w ogóle były szyte z takich troszkę cięższych tkanin.

00:21:41: no to te są najcięższne w sumie jeśli chodzi o ubiary te XIX wieczne.

00:21:46: Ale są suknie które są naprawdę bardzo lekkie.

00:21:50: Zresztą zdarzało nam się, że przychodziły ze Stanów.

00:21:53: przyszła taka paczka gdzie były zapakowane dwie suknie ślubne w taką kopertę A-IV miękką i właśnie się zastanawiam czy w ogóle otwierać się tą kopertkę i czy coś jeszcze w niej zostało.

00:22:02: ale się okazało, że obie sukni o dziwo przetrwały ten podróż właśnie w tej takiej foliowej, foliowym woreczku tak?

00:22:10: Ile musiałaś uzbierać tych ubiorów i strojów i odtworzyć żeby stwierdzić ,że musisz podzielić się swoją pasją i swoją ogromną wiedzą z innymi ludźmi.

00:22:19: O, to już było bardzo szybko.

00:22:21: Już przy pierwszych ubiorach... Ja to sobie tak żartobliwie nazywałam, że stworzy kiedyś Sukienkowy Imperium.

00:22:27: Ale chodziło tutaj oczywiście o taką działalność w muzeum, wystawienniczą.

00:22:32: czy wtedy jeszcze może nawet nie myślałam o Muzeum jako takim tylko o takiej formie otwartej kolekcji która będzie dostępna.

00:22:40: zależała mi na tym żeby ona była dostępna również w Muzeach bo ja sobie zrobię coś na stronie.

00:22:47: to ja już wiedziałam że to nie jest wystarczające, że ten obiekt trzeba zobaczyć na żywo.

00:22:52: Bo na zdjęciu to jest co innego?

00:22:53: Na żywo... To jest zupełnie inaczej.

00:22:55: Ale to

00:22:55: było tak, że jak w takich sytuacjach towarzyskich, jak spotykałaś się ze znajomymi z kolegami i koleżankami ze studiów i opowiadałaś o tej pasji, to widziałaś, że szczęki lądują im na stole?

00:23:05: I że właśnie to jest bardzo interesujące.

00:23:08: Dziwili

00:23:08: się, bo to była taka historia czy coś czego my na studiach nie robiliśmy?

00:23:15: Także to było w zupełnie inną stronę.

00:23:17: Ale męczyli Cię i dręczyły tymi różnymi pytaniami...

00:23:20: Nie, tutaj nie dręczaliśmy się raczej.

00:23:22: Tutaj byliśmy skupieni bardziej na rzeczach związanych z uczelniom ale tak takie poboczne tematy też się pojawiały.

00:23:28: No to powiedz mi to już szybko doszłaś do tego wniosku, że twoja wiedza i twój zbiór I twoje umiejętności są na tyle ważne i też unikatowe, że warto się nimi podzielić z innymi ludźmi w taki otwarty sposób.

00:23:43: I co się działo?

00:23:44: Pierwszy raz... Twoim

00:23:44: Imperium.

00:23:46: Jeszcze nie jest Imperium, ale jakby ja cały czas jestem w trakcie tworzenia jego.

00:23:51: Pierwsza wystawa, która rzeczywiście się odbyła jeszcze przed założeniem muzeum to wystawa o polu w moim mieście rodzinnym.

00:24:01: W Muzeum Śląska O Polskiego.

00:24:04: To była niewielka wystawa ale ja byłam z niej naprawdę bardzo dumna bo to był pierwszy taki krok do udostępnienia tej kolekcji na zewnątrz.

00:24:11: no potem szły następne wystawy.

00:24:14: Nie było ich na początku aż

00:24:15: dużo.

00:24:15: Jeździłeś po całym kraju?

00:24:16: Tak!

00:24:16: W wielu miejscach.

00:24:17: Kolekcja była prezentowana.

00:24:19: czy fragment kolekcji?

00:24:20: bo to nie cała kolekcja wiadomo, ale brakowało mi tego żeby stworzyć swoje opowieści.

00:24:27: Bo będąc gościem w... innych muzeach.

00:24:30: Wystawy były głównie tworzone takie, ja to nazywam chronologiczno estetyczne czyli w tym roku noszono to a w tym roku noszano tamto.

00:24:39: ale dlaczego to nosziono?

00:24:41: albo na co innego można zwrócić uwagę?

00:24:44: To już rzadko kiedy wychodziło i rzeczywiście zresztą po wielu rozmowach razem z doktorem Piotrem Szardowskim który współpracuje z Muzeum byliśmy razem na konferencji w Monachium.

00:24:55: to była konferencja dotycząca właśnie ubiorów w XVIII roku.

00:24:59: no i to wtedy zapadła decyzja, że tak muzeum musi powstać i koniec.

00:25:03: No bo ja sobie tak myślę też o ludziach którzy mają pewnie duże kolekcje i wymyślenie sobie Muzeum brzmi trochę jak szaleństwo.

00:25:11: Wiesz

00:25:12: co?

00:25:12: Myślę sobie pod kątem takim zarobkowym.

00:25:15: no bo nie oszukujmy się trzeba też na życie zarobić trzeba się utrzymać.

00:25:18: muza nigdy nie wydawały się specjalnie dochodowymi instytucjami więc to już chodzi.

00:25:24: bez tych wielu powodów brzmienia krzaleństwa.

00:25:27: Tak

00:25:28: i tu przyznaję, że to jest szczaleństwo.

00:25:29: Zdecydowanie zwłaszcza jeśli chodzi o kwestie finansowe bo tutaj ja cały czas tak trzymam jeszcze nos nad wodą ale czasami on się tak zanurzy żeby potem z powrotem wyskoczyć.

00:25:38: Jest bardzo ciężko.

00:25:39: Jesteś biotechnologiem

00:25:40: inżynierem.

00:25:41: myślę, że od ręki znalazłabyś pracę w różnych firmach gdzie mogłabyście zajmować właśnie konkretnie tym zawodem który masz wyuczony i mieć taki spokój z tyłu głowy.

00:25:52: Trochę więcej spokoju, czasami jak są takie trudne momenty rzeczywiście w Muzeum albo ktoś nas tutaj bardzo źle skomentuje bo goście przychodzą do nas i spodziewają się zobaczyć ekspozycje wielkości muzeum narodowego.

00:26:11: staram się umieścić tę informację, że wszystkie wystawy są czasowe.

00:26:14: To jest bardzo ważny element w muzeum, żeby można było zmieniać tematy.

00:26:18: Dwa, że te stroje są rzeczywiście na tyle delikatne, że one nie mogą stać za długo na ekspozycji.

00:26:24: więc miewamy!

00:26:25: Trudne momenty, ja osobiście tak mnie wam trudne.

00:26:29: Momenty.

00:26:29: finansowo też bywa bardzo ciężko ale nie wyobrażam sobie że miałby tego nie być bo tutaj raz moja pastia i chęć się wydzielenia się swoją wiedzą i zbiorem.

00:26:41: ale pojawiły się w tej szersie prowadzenia muzeum kolejne tematy takie bardziej zbliżone do naszej współczesności przyszłości czyli jak my gospodarujemy ubiorem co z nim robimy i jakby ten współczestny temat jest tak ważny, że nie wyobrażam sobie żeby tutaj zamknąć się w muzeum i żeby zrezygnować z tego.

00:27:04: Już

00:27:04: od samego początku twoje muzeume było wpisane na to listy oficjalne.

00:27:09: Ja zaczynałam

00:27:10: od tego, żeby od razu wpisać muzeumu.

00:27:12: fakt, że też chyba udało mi się z procedurami bo to trwało bardzo krótko.

00:27:18: Powiedzmy, że prowadzenie muzeums to nie sprowadzenie sklepu?

00:27:22: Nie,

00:27:22: to jest cała masa dokumentacji formalności, które trzeba przejść.

00:27:27: Żeby w ogóle uruchomić ta instytucja ale dalej żeby ją prowadzić to też jest

00:27:31: skomplikowane.

00:27:32: Zresztą to są razy powiedzmy wymogi ministerialne a dwa, że to taka zwykła gospodarność i zarządzanie.

00:27:40: Trzeba mieć wszystko pod kontrolą pospisywane porobione zdjęcia ale bardzo dużo jest tej pracy takiej której nie widać na ekspozycji bo ekspożycja nie jest duża ale to co stoi za nią no to jest ogrom pracy.

00:27:55: naprawdę jest tego mnóstwo.

00:27:58: też problemem jest to wprowadzenie Muzeum, że muzeum jako takie nie posiada osobowości prawnej.

00:28:04: I to jest naprawdę olbrzymi kłopot bo taki prywatny muzealnik zresztą prywatym nam się kojarzę zaraz z milionerem.

00:28:10: tak a to jest niepubliczne muzeun Nie może na przykład startować w konkursach nie otrzymuje żadnych subwencji.

00:28:17: wszystko jest na głowie założyciela.

00:28:19: też przyznam się ,że tutaj jakiś czas temu z takim smuteczkiem trochę popatrzałam na artykuł który mi się przewinął że wraz z odmową Miasta Poznawania, czy tam w Warszawie.

00:28:31: Jednej z tutaj znanych kobiet biznesu straciła polska szansę na jedyne w Polsce prywatne muzeum.

00:28:39: i to był taki smutek.

00:28:40: Bo nas jest trochę tak w muzealników prywatknych.

00:28:44: może nie jesteśmy tacy medialni ale tak jesteśmy.

00:28:47: Jest ciężko bywa ciężka ale bywa też super?

00:28:50: O

00:28:50: tak, zdecydowanie.

00:28:52: Przyznam się że mamy bardzo różnorodną grupę gości od dzieciaków po osoby starsze.

00:28:59: Naprawdę słyszałam mnóstwo komplementów.

00:29:02: Pamiętam takie dzieciaczki.

00:29:04: oni byli piąta szósta klasa.

00:29:05: chyba ze trzy godziny doczyliśmy dyskusje.

00:29:07: Oni byli tacy zainteresowani.

00:29:10: mieli mnistwo pytań.

00:29:11: Pani nauczycielka powiedziała że nie już kończymy bo mamy tutaj dalsze plany w wycieczce więc on i byli przeuroczy.

00:29:18: była u nas pani, która mówi że przyjecha z Niemiec.

00:29:22: Mówiła, że ma rodzinę, która pochodzi z Gdańska.

00:29:26: no i ona przejecha do Poznania na Rogala i tutaj do mnie muzeum i teraz idzie do Gdańsku.

00:29:30: To też

00:29:31: cudownie.

00:29:31: Także naprawdę byłam bardzo miło, mi się zrobiło jak to usłyszałam.

00:29:34: Mogłabym z tobą rozmawiać.

00:29:36: mam wrażenie jeszcze kolejną godzinę bo mam mnóstwo pytań których nie zdążyłam Tobie zadać ale myślę że i mam nadzieję że jeszcze w radiu Poznań będzie okazja usłuszeć Annem Morytto która opowiada niesamowite historię na temat strojów i ma niebywałą wiedzę na ten temat.

00:29:52: Zanim jeszcze skończę z tą rozmowę to muszę zadaать Ci pytanie o Twoje super moce.

00:29:55: Moje supermoce moje super mocy to chyba łączenie różnych kropeczek z różnych dziedzin, że potrafię sobie to jakoś tak połączyć.

00:30:07: No tak, bo to są jednak i sztuki piękne, i humanistyczne podejście do historii, i inżynieria...

00:30:14: I powiedziałabym, że wrażliwość nie wydaje się być super mocą ale jednak, bo dzięki temu, że jest się wrażlowym na potrzeby innych, to człowiek ma więcej chęci do działania żeby się czymś podzielić.

00:30:29: wrażliwość.

00:30:31: Przepiega myślami po różnych odcinkach, które realizowałam i nie było.

00:30:35: Anna Moryto założycielka ideowy przewodnik Muzeum Ubioru w Poznaniu.

00:30:41: zapraszamy Państwa serdecznie.

00:30:43: to jest taki obiekt który warto odwiedzić.

00:30:45: ulica Kwiatowa XIV przez dwa.

00:30:48: warto tam zajrzeć i warto wiedzieć że to jest muzeum które powstało z serca i spasji i z ogromnej wiedzy.

00:30:54: bardzo dziękuję Tobie, że znalazłaś chwilę i wpadłaś do nas

00:30:57: do studia.

00:30:59: Super mocne.

00:31:01: Jeśli podobał się państwu ten odcinek podcastu zachęcamy do obserwowania naszego kanału, dodania odcinka do swojej listy lub pozostawienia komentarza.

00:31:11: Zapraszamy też do słuchania programów Radia Poznań i na stronę www.radiopoznanefm.