Agnes Tołoczmańska

00:00:01: Super mocne, inspirujących historię o kobietach w wyborach spełnianiu marzeń realizacji i samorealizacji.

00:00:09: Na rozmowy z wyjątkowymi kobietami zaprasza Anna Skoczek podcast Radia Poznań

00:00:14: A dziś

00:00:15: ze mną

00:00:16: Agnes Tooczmańska czyli Agnes Zagrobu edukatorka śmierci.

00:00:20: Tana to kosmetolog.

00:00:22: Tana Tolok autorka książek założycielka i prezeska fundacji funerarium.

00:00:26: I to wszystko przed trzydziestką.

00:00:28: Witaj

00:00:28: Tak, to wszystko przed trzydziestą.

00:00:30: I

00:00:30: jak ty zdążyłaś to wszystko zrobić?

00:00:32: Sama nie wiem, sama się czasem zastanawiam ale chyba wczoraj w ogóle dostałam się do takiego programu dla młodych prezesów fundacji i stowarzyszeń i kazali mi się opisać jednym słowem co jest ciężkie generalnie.

00:00:47: Przy tym

00:00:47: wszystkim to robić?

00:00:47: Przy

00:00:48: tym wszystkich więc uznałam że dobrą swoją będzie samo zaparcie.

00:00:53: Czyli od razu możemy przejść na twoich supermocy!

00:00:57: Myślę, że tak.

00:00:58: To

00:00:58: Agnes co oznacza to samo zaparcie w twoim przypadku?

00:01:01: No ja zaczęłam pracy w branży pogrzebowej jako dziewiętnastolatka.

00:01:06: myślałam a jako dwudziestolatkę zaczęła pracować.

00:01:10: Jako dwutziestoletka wchodząc do branży która jest domeną mężczyzztw starszych mężeczczyzn, no bądźmy szczerze, to było przerażające.

00:01:20: To było trudne dla

00:01:21: ciebie czy dla nich?

00:01:22: Myślę , że obie strony były przerazione.

00:01:25: Mi w ogóle się marzyło badać śmierć.

00:01:28: To jak ona kształtuje społeczeństwa, kultury ale nie ma studiów tematologicznych w Polsce więc jedyną drogą było tak naprawdę branża pogrzebowa.

00:01:38: ja też jako siedemnastolatka pożegnając swoją prabapcie Ja zobaczyłam co to znaczy piękne pożegnanie.

00:01:44: Byłaś blisko?

00:01:45: Byłam bardzo blisko.

00:01:46: Byłam na każdym etapie.

00:01:47: byłam przy przygotowaniu do Trumny byłam w kościele w zakładzie pogrzebowym w Kieciarni wszędzie i Poczułam, że ja też chcę ludziom taką ulgę.

00:01:58: Wnosić do życia w tak ciężkim momencie, jaką ja wtedy poczułam.

00:02:02: Bo naprawdę mogłam się pięknie pożegnać.

00:02:04: Powiedz mi Agnes to było także ta myśl o tym żeby zacząć te badania nad śmiercią, żeby zaczęć też edukować ludzi o śmierci i rozmawiać z nimi oswajać ten temat.

00:02:15: nie ukrywajmy ona się pojawiła właśnie pierwszy raz w wieku siedemnastu lat.

00:02:18: czy już wcześniej te tematy Cię fascynowały?

00:02:21: myślałaś?

00:02:22: O nich były ci bliskie i nie wywoływały u ciebie strachu

00:02:25: Jak tak sobie później zrobiłam.

00:02:26: taki rachunek sumienia, bo wiadomo że jak się człowiek zaczyna czymś konkretnym zajmować to później gdzieś tam patrzy wstecz.

00:02:32: To tak naprawdę mój pierwszy zachwyt nad śmiercią był w wieku sześciu lat kiedy obejrzałem miasteczko Halloween Team Abarthona i zobaczyłam tam cmentarz i uznałam że to jest najpiękniejsza życie jaką zobaczyłam w życiu no krótkim życiu.

00:02:45: więc zawsze jak budowałam zamki z piaską to obok musiał być cmentarzyk.

00:02:50: Żyje i się później z nastolatką, później taką starszą nastolatką.

00:02:54: gdzieś tam się w tą dorosłość wchodzi.

00:02:56: To się nie zwraca uwagi na takie rzeczy ale myślę że edukatorkom zostałam... przypadkiem już w wieku trzynastu lat, bo moi rówieśnicy do mnie przychodzili i mówili o pogrzebach swoich bliskich.

00:03:08: Bo widzieli że ja ich nie oceniam, że się nie krzywię.

00:03:11: oni też nie mieli takiej przestrzeni w domu żeby po tym porozmawiać więc ja im za wiele nie mogłam doradzić czy nie mogam im pomóc ale samo to że ja słuchałam to widziałem ,że już taką ulkę wnosiło.

00:03:22: A co

00:03:23: chciałaś robić wcześniej w życiu?

00:03:24: Ja w ogóle myślałam, że będę działać artystycznie.

00:03:28: od dziecka rysuję.

00:03:29: Teraz też to wykorzystuje w fundacji i wszystkie ilustracje jakie są widoczne.

00:03:34: To są ilustracje mojego autorstwa więc trochę też się mogę z tym rozwijać.

00:03:39: Zanim zaczęłam pracować po grzybówce byłam w szkole fotograficznej więc zupełnie coś innego.

00:03:45: jeszcze wcześniej chciałam dostać psychiatrą.

00:03:48: no ale budżet mi nie pozwolił o tak świadectwo.

00:03:50: owszem by im pozwoliło Ale nie był dżet, więc gdzieś tam to się tak no nie spełniło.

00:03:56: I ta śmierć właśnie... Ciągle przypominała mi się w ciągu życia i trochę się śmieje że nie miałam wyjścia.

00:04:04: Ja jestem zafascynowana, nie ukrywam tym co robisz.

00:04:07: Podzielę się może swoimi osobistymi doświadczeniami że ja chyba najmłodszych lat uwielbiałam spacerować pod cmentarzach gdziekolwiek lądowałam na świecie czy w Europie to zawsze wpisywałam w program wycieczki odwiedziny jakiegoś lokalnego małego cmentarza.

00:04:22: był to dla mnie punkt obowiązkowy bo wydaje mi się ,że te cmentaże mimo tego że to jest o śmierci one mówią nam mnóstwo o życiu o historii tego danego miejsca.

00:04:31: no są fascynujące.

00:04:32: ale komu?

00:04:33: Ja sobie go tym nie mówiłam, że tak lubię.

00:04:35: To spotykałam się raczej z takim spojrzeniem zdziwienia.

00:04:39: Miałaś coś takiego?

00:04:40: Mówiąc o tym, że ciebie ten temat fascynuje, że to lubisz, że ludzie właśnie ocennie potrafili na ciebie spojrzeć?

00:04:47: Starzało się!

00:04:48: Ale miałam takie szczęście, że jakoś tak zarażałam tą fascy nacją ludzi.

00:04:53: i jak tylko w ogóle nienawidziłam tego.

00:04:56: ale na samym początku jak zacząłem tym zajmować jeszcze pracowałam w prosektorium to nie mogłam wyjść na żadną imprezę gdzie moi bliscy by się nie wygadali czym ja się zajmuję.

00:05:05: i już nie mogłam być na imprezie.

00:05:07: tylko musiałam, miałam grupkę która siedziała.

00:05:09: Ja musiałem mówić czym się zajmuje.

00:05:10: oni mieli milion pytań do.

00:05:12: także już później błoń jak wchodziliśmy w jakieś nowe towarze sobie mówię chłopaki proszę was bo u mnie większość ekipy ze sobą chłopotem mówię proszę Was nie dzisiaj dzisiaj nie chce pracować.

00:05:22: więc Ja też tego nie oceniam negatywnie pod tym względem, że ja zdaję sobie sprawę, że codziennie eksporta od śmierci się nie spotyka na swojej drodze.

00:05:31: Więc ja też rozumiem tą chęć.

00:05:34: Słuchają Państwo podcastu Radia Poznań.

00:05:36: No to opowiedz mi jak się dostałaś do prosektorium.

00:05:39: jakie były twoje pierwsze wrażenia z tej bardzo trudnej pracy?

00:05:42: Pierwszy raz w prosektorium byłam właśnie przy okazji śmierci mojej prababci.

00:05:46: Właśnie wszyscy sobie wyobrażają, że ja tam weszłam jak do siebie i że od razu wiadomo... Nie nie nie!

00:05:51: Ja przez pierwsze dwadzieścia minut patrzyłam się podłogę i bałam się spojrzeć na babcie ale trafiałam tam na cudownego człowieka.

00:05:57: teraz wiem, że po dupatna zdrowiu I nie może być świadkiem tego co teraz robię Ale wtedy bardzo mi pomógł Przez wyciężyć ten lęk przed osobą zmarłą.

00:06:07: To jak on to zrobił?

00:06:08: On w ogóle był taki, bo ten że mężczyzna, który miał osobowieść takiej bruszki.

00:06:12: On był taki bardzo czuły, taki bardzo kochany, takiego głębie serce i on mi nie zmuszał żebym podeszła do babci ale... Zapytał, czy bym miała ochotę?

00:06:21: Mówi podejdź jak nie będziesz chciała to możesz nawet wyjść.

00:06:25: Więc tak spokojnie z takim spokojem podszedł i pamiętam że na końcu się mnie zapytał czy chciałabym zobaczyć jego kosmetyczkę.

00:06:31: Ja myślę pierwszy raz chłop mi proponuje żebym zobaczyła jego kosmytyczkę.

00:06:36: To się może już nigdy nie wydarzyć więc się zgodziłam.

00:06:39: no ja wtedy nie wiedziałam ,że patrzę na swoje przyszłe narzędzia pracy.

00:06:42: No ale tak było!

00:06:43: Więc on mi wszystko tak rozłożył.

00:06:44: zaczął pokazywać więc jakoś tak trochę jakby tak miał być.

00:06:49: dużo

00:06:49: czasu Spędziłaś ten prosektor, widziałaś na przykład tego mężczyznę przy pracy.

00:06:53: Później

00:06:53: do niego przyjechałam o poradę jak mam zacząć?

00:06:56: On bardzo.

00:06:57: powiedziałeś

00:06:58: mu, że zaczęło się od niego.

00:06:59: Tak tak on bardzo był taki.

00:07:02: nie proszę nie rób tego.

00:07:03: to jest okropna praca.

00:07:05: zajmij się czymś innym.

00:07:07: proszę Cię proszę Cie prosze Cię więc ona tą czułość jakby do samego końca zachował w stosunku do mnie.

00:07:13: ja też wtedy z lokalnym domem pogrzebowym jeśli w ogóle śmieje ,że ja chłopakom z tego zakładu pogrzebowego To ja dałam popalić w czasie pogrzebu mojej prawości bo musieli kilka razy trudne otwierać Bo koronka była źle ułożona.

00:07:27: Rozumiem, to było ważne

00:07:28: wtedy.

00:07:29: Tak i to trzeba zrozumieć.

00:07:31: I wtedy też do nich poszłam.

00:07:32: oni też mówili żebym ja się tym nie zajmowała że tak ciągle chcieli mnie odciągnąć od tego.

00:07:37: a wiadomo jak to jest... A jak to

00:07:39: argumentowali?

00:07:39: Dlaczego oni chcieliby?

00:07:40: Dłaczego Tobie mówili że masz akurat tego nie robić?

00:07:43: Że to nie jest praca dla dziewczyny, że to nie dla kobiet?

00:07:45: Tak w ogóle bardzo często się gdzieś tam spotykam że o taka mała szczupła dziewczina zajmować się czymś takim ale też Oni zdawali z tego sprawę, że ani łatwe nie znalezienie zatrudnienia, ani zarobki nie są jakieś fantastyczne.

00:08:01: To jest jednak praca fizyczna co ja później odczułam bo musiałam przestać pracować w prosektorium właśnie przez to, że mam kręgosłup rozwalony.

00:08:10: po prostu może by To, że ja mam chory kręgosłupy wyszłoby później.

00:08:14: Gdyby nie to, że wykonywałam prace fizyczną bo ja bardzo często powtarzam, że ta na to kosmetyka to jest praca fizyczna.

00:08:20: więc Ja w ogóle zawsze jakoś tak się śmieję, że trafiałam do prostych drogim przypadkiem Bo ja nie pracowałam żadnym konkretnym dom pogrzebowym.

00:08:29: Bardzo często się zdarzało ,że ja przyjeżdżałam do jakichś takich głośnych przypadków.

00:08:33: Czy gdzieś tam telefonicznie z zakładami rozmawiałam i co można zrobić?

00:08:37: Jak gdzie jakieś... Więc trochę sobie pojeździłam po Polsce.

00:08:40: Właśnie przyszła choroba i ja myślałam, że to już jest koniec.

00:08:45: Że już się nie będę mogła tym... że w ogóle się nie będą mogła zajmować śmiercią, że co teraz?

00:08:49: No i wtedy postanowiłam pierwszy wykład online ogłosić I ja w ogóle zawsze miałam coś takiego.

00:08:55: To też dostałam z tym takie pytanie czy kiedyś wątpiłam?

00:08:57: Ja zawsze wątpiałam w siebie.

00:08:59: każda wizyta w prosektorium to było jak tu dam radę, to już dam rady wszystko i tak za każdym razem sobie mówiłam więc.

00:09:05: To

00:09:05: jest ogromna odpowiedzialność bo oczywiście że z jednej strony zajmujesz się ciałem, które już nie żywę ale robisz to dla całej grupy ludzi,

00:09:14: która

00:09:14: oczekuje od ciebie efektu a jest w sytuacji takiej psychicznej no zazwyczajnie ciekawy.

00:09:20: No my też współcześnie jesteśmy trochę odzwyczajeń od widoku zmarłego.

00:09:24: wcześniej te takie ceremonie domowe zagnania te ciche noce zbliżały nas do tych smarłych a teraz smarowego się zabiera.

00:09:32: On jest zamykany ze człowiekiem prosektorem i bardzo często albo widzimy trumne zamkniętą, albo widzim już urnę.

00:09:39: I to tak zaburza cały ten proces przejścia jakim jest pogrzeb.

00:09:43: więc ja właśnie ciągle powtarzam że ja swoje emocje zostawiam za drzwiami bo emocje tej rodziny która oczekuje nam tego zmarłego są najważniejsze tak naprawdę.

00:09:52: Zanim przejdziemy do tego co robisz teraz czyli do tego że jesteś edukatorką śmierci pomagasz ludziom przejść przez najgorsze pewnie momenty życia mówiąc o tej śmiercji cofnijmy się do tego momentu, w którym wszyscy cię męczyli tymi pytaniami.

00:10:05: Czyli jak wygląda praca ta na to kosmetologia?

00:10:08: Praca ta do kosmetologa polega głównie nad tym żeby stworzyć iluzję tego że zmarły jest żywy.

00:10:17: To tak bardzo.

00:10:17: w skrócie robi się to higienom zabezpieczaniem ciała przed wyciekami bo biologia.

00:10:25: Kosmetyką też.

00:10:26: ale właśnie Często słyszałam takie określenie, że ta kosmetolog to jest kosmetyczka od zmarłych i myślę, że to jest ogromne takie umniejszenie takim osobom bo bardzo dużo trzeba zrobić żeby tą kosmotykę wykonać.

00:10:39: To nie jest

00:10:40: taki makijerz jak kobiety sobie robią reno prawda?

00:10:43: Czy nawet nie jest to tak jak się robi na jakieś okazje?

00:10:46: więc naprawdę trzeba wiele przejść etapów żeby dojść o tej kosmotyki.

00:10:50: kosmityka perse jest na samym końcu.

00:10:53: Ty też

00:10:53: odtwarzasz prawda?

00:10:54: Odtwarzała się osoba np.

00:10:56: o wypadkach.

00:10:57: Tak, tak zdarzało się, zdarżało się czy trafiały ciała po sekcji i nimi też trzeba było specyficznie zająć.

00:11:03: Tak jak mówię ja miałam dosyć specyfikną karierę jeżeli chodzi o to na to kosmetykę i cieszę się że kobiety z którymi ja teraz współpracuję mają dzięki temu łatwiej bo ja miałem trudno i nie chciałam żeby inni też mieli tak trudne jak ja miałom.

00:11:16: ktoś mógł powiedzieć Mało.

00:11:18: byłam w prosektorium, w porównaniu do jakiejś osób, które np.

00:11:21: dwadzieścia lat w branży pracują ale ja zawsze z każdej wizyty wyciągałam jak najwięcej.

00:11:26: Ja właśnie przyglądałem się temu ciału, przyglondałem się tym zmianom, przygodałem się co mogę zrobić.

00:11:31: Właśnie jakoś się tak trafiało, że właśnie gdzieś tam ściągali do tych głośnych przypadków.

00:11:36: A to też było ciężkie, bo...

00:11:37: Właściwie w przypadku czyli mówimy o jakichś dużych wypadkach?

00:11:40: No na przykład i później człowiek wchodzi na Facebooka, jak każdy satysfetny zjadać chleba i widzi arcykuł o tym wypadku.

00:11:48: Ja bałam się wchodzić w komentarze żeby nie widzieć komentarzy rodziny tej osoby co oni przeżywają.

00:11:55: Więc tak na początku też się gdzieś tam od tego dystansowałam.

00:11:58: Czasami się zażało, także rodzina się do mnie zwracała bezpośrednio.

00:12:02: Zawsze jak jakiś był pogrzeb wśród moich znajomych czy bliskich to nawet jeżeli ja nie przygotowywałam tego ciała to z walizeczką zawsze szłam i sprawdzałam czy wszystko jest w porządku.

00:12:11: więc ja zawsze byłam tym żałubnikiem który stał ogromną... Organizator?

00:12:16: Tak,

00:12:17: z ogromna walizką.

00:12:18: I to bardzo zawsze tak dziwacznie wyglądało.

00:12:21: Ja miałam specyficzną karierę jeżeli chodzi o to na ta kosmetykę, ale wiele mnie ta droga nauczyła o śmierci.

00:12:28: A pamiętasz ten moment, który cię np.

00:12:30: szokował wyjątkowo?

00:12:32: Bardziej szokowało mnie pod... Dejście współpracowników, bo ja bardzo często byłam straszona w jakimś tam sensie.

00:12:39: Że w momencie kiedy się miało trafić mi pierwsze dziecko do przygotowania no to zamiast powiedzieć że no przecież umiesz to robić, dasz radę?

00:12:47: No to nie to niestrze mnie bardziej tam straszyli, że o, że teraz to koniec, czas już możesz zrezygnować i to moje takie ciągle.

00:12:54: Dobra tak dam rady totuż dam radać wszystko plus ich takie gadanie nad moją głową.

00:12:59: czy oże tu takie straszne?

00:13:01: strasznie To było takie ciężkie.

00:13:04: I w ogóle ciężko było to, że i tutaj często zastanawiam się czy się gryźwia język czy nie.

00:13:08: ale branża pokrzebowa mnie bardzo brzydko traktowała.

00:13:12: Dlaczego?

00:13:13: No zdarzały się groźby karalne.

00:13:15: Właśnie mnie to zawsze zastanawiało, bo jakim cudem ja miałabym być konkurencją dla całej Polski?

00:13:20: Dla mnie to było nielogiczne i... Ale

00:13:22: może pokazywałaś swoim zachowaniem i swoją postawą że można to robić inaczej, można to robić lepiej.

00:13:26: Dokładnie!

00:13:27: I bardzo często właśnie słyszałam, że ja obnażam branży pogrzybowom, że zdradzam tajemnicę.

00:13:34: jak w ogóle zaczęłam robić wykłady, to usłyszałem, że oddaje tą wiedzę za pół darmo A mi nigdy nie chodziło o pieniądze, że jak człowiek się zajmuje śmiercią to takie rzeczy doczesne nie mają znaczenia.

00:13:46: Nie jakieś sportowe samochody nie kręcą w wille mnie nie krącam ja nie muszę mieć znaczka na koszulce bo Ja wiem ,że w życiu jest ważniejsze coś zupełnie innego niż te wszystkie rzeczy materialne.

00:14:00: więc To też im zaburzało, bo przecież braża pokrzebowata jest ogromny biznes.

00:14:05: Nie masz trzydziestu lat.

00:14:06: już masz takie mądre przemyślenia i zapewne nie masz ich od wczoraj prawda?

00:14:10: No nie, ale to trzeba było do tego dojść!

00:14:12: Ja byłam na środkom.

00:14:13: no to też chciałam mieć markowe buty, markowe torepki zrobione paznokcie rzęsy tak jak każda inna dziewczyna więc to są takie rzeczy do których człowiek dochodzi.

00:14:23: I też właśnie bardzo mnie bolało że inne osoby które się zajmują śmiercią potrafią być takie podłe dla drugiego człowieka.

00:14:30: To było dla mnie takie niezrozumiałe, więc o misji zaczęłam słyszeć tak że ludzie zaczęli o tym mówić bo ja nigdy w ogóle też sobie tak sama.

00:14:37: A powiedz

00:14:38: mi musiałaś zabić w sobie część wrażliwości żeby móc pracować w tej branży.

00:14:42: czy to zupełnie nie tak?

00:14:44: I tutaj też chodzimy taki ciężki temat bo tak się wydarzyło, że moja praca sprawiała, że ja w pewnym sensie jestem już osobą publiczną I tego w ogóle się już nie spodziewałam.

00:14:54: Właśnie, nie chcę brzmieć na taką... No ale takie są fakty!

00:14:57: Przecież

00:14:58: ja do ciebie próbowałem się dobić od, nie wiem roku przez różne media społeczności, bycie.

00:15:03: szczęście że nam się udało Ale jesteś osobą publiczną.

00:15:05: Tak i chciałam odkopywać te nasze maile i gdzieś

00:15:08: tam.

00:15:09: To nie było tak, że ja to olewałam.

00:15:11: tylko po prostu

00:15:11: Nie wymyślamy, nie wymyślamy tej historii.

00:15:13: Ja też doskonale wiem, że jakby...

00:15:15: Tak, więc masz

00:15:16: dużo zajęć jesteś sobą publiczna.

00:15:18: Tak i ja miałam bardzo ciężkie dzieciństwo które zgotowali mi moi rodzice.

00:15:23: Wiele rzeczy widziałem, widziałam krzywdę dzieci, widziałem krzywdy dorosłych i nie chcę płakać ale ja jestem skrzywdzonym dzieckiem.

00:15:30: Ostatnio sobie tak znałam sprawę że w śmierci chyba widziałem ulgę po prostu.

00:15:35: W jakimś sensie, że wtedy już człowiek nie cierpi, wtedy już nisko nie boli, nikt nie może mu zrobić krzyfry.

00:15:41: I mam nadzieję, że mojej rodzice nie będą słuchać tego wywiadu bo mogę mieć ciężko później.

00:15:45: więc to jest właśnie to, że ja w momencie kiedy stałam się osobą publiczną Ja bardzo swoją prywatę chronię i szanuję, bo moja prywata to nie jestem tylko ja, ale też mojej bliscy.

00:15:57: Ale faktem jest to że doświadczyło mnie życie.

00:16:00: Czyli rozmawiam z bardzo mądrą, doświadczoną dojrzałą.

00:16:04: Nie spełna trzydziestoladką Agnes pamiętasz ten jeden taki przypadek który musiałaś odtworzyć pomalować, które trochę wpłyną na dalszy ciąg twojego życia.

00:16:13: jeśli chodzi o ta na to kosmetologię?

00:16:15: Myślę ,że moje prawa w ciencu nie przebije

00:16:17: Tak?

00:16:18: To było

00:16:18: tak wyjątkowe Bo ja wtedy pierwszy raz poczułam...

00:16:21: Ale powiedz mi, bałaś się na przykład tych ciał?

00:16:23: Było.

00:16:24: Czasami miałam coś takiego jednego pana pamiętam.

00:16:27: On tak jakoś nie przyjęł... To nie tak że zwłoki źle wyglądał.

00:16:31: On jakoś miał taką nieprzyjemną... Ja tak się zastanawiałam kim on w życiu był, że on tak nieprzejemnie wyglądał... Co zastanawiałaś

00:16:39: nad osobami różnymi, które

00:16:41: spotykałaście?

00:16:41: Właśnie jak ktoś się tak wyróżnił to się bardziej zastanawiłam i właśnie z tym mężczyznym ją tak, że nie wygląda ona dobrego człowieka.

00:16:48: I miałam takie, że od razu taki dystans poczułam ale miałem takie dobra.

00:16:52: Teraz jakieś moje przemyślenie idą do kieszeni a nie znam tego człowieka.

00:16:55: Nie jestem w stanie go poznać bo już nie mogę go poznąć Ale miałem taki dysta, że tak nie czułam się za dobrze i też zauważyłam ,że kobiety są złe że odchodzą że my, kobiety zawsze mamy coś do zrobienia.

00:17:09: jeszcze i tak widać.

00:17:11: Jeszcze tutaj coś jeszcze.

00:17:14: to jedno pranie, jeszcze ten jeden obowiązek, jeszcze tam karierę.

00:17:19: muszę tutaj i widać taką ściekłość.

00:17:22: Ja tutaj jeszcze nie ważne czy kobieta ma, dziewięćdziesiąt lat czy pięćdziaścia czterdzieści wszystkie są ścieke, że one jeszcze by

00:17:30: bojowały

00:17:30: dalej.

00:17:31: Ile

00:17:31: czasu spędzałaś z ciałem za nim?

00:17:34: Przygotowała się ten odpowiedni W sposób?

00:17:36: różnie zależy, bo czasami to była kwestia czterdziestu minut.

00:17:39: Jak już później miałam wprawę?

00:17:41: Czasem do było półtorej godziny.

00:17:42: jak to był?

00:17:43: jakieś ciało po sekcji które były tak naprawdę pocięte od góry do dołno.

00:17:46: to mógłby być dwie Godziny więc tutaj nie da się tego określić i w ogóle śmierć jest bardzo dużo zależy Bo to zależy od przypadku Zależy od tego w jakim stanie było ciałe zależy co trzeba było zrobić.

00:17:57: Trzeba poznać robić rzeką cyklu

00:17:58: aś jak opiekowałaś się dziećmi Ciałam i dzieć.

00:18:01: I tutaj też taka kontrowersyjna rzecz, ale uważam że technicznie najłatwiej się te ciała przygotowuje bo tu widać, że to nie są takie ciała doświadczone życie i dziś są bardzo wdzięczne i ten proces jest taki łatwiejszy pod tym względem właśnie technicznym.

00:18:15: więc tutaj też raz byłaby napitana pal jak powiedziałam, że dzieci się przygotowują łatwie ale pod względom techniczny jak najbardziej Na pewno łatwiej niż mężczyzn.

00:18:23: jest to dwadzieścia kilo, jak ja warzę pięćdziesiąt.

00:18:25: No po prostu

00:18:27: musiałaś przenosić.

00:18:27: Tak, musiałam, tak,

00:18:30: tak.

00:18:30: Więc tutaj właśnie to jest to i właśnie... Czy to była

00:18:33: ta praca, która przynosiła to biogromną satysfakcję?

00:18:36: Tak zwłaszcza jak rodzina powiedziała że zmarł wygląda wspaniale albo że nawet sobie nie wyobrażali, że z takim spokojem będą się mogli pożegnać.

00:18:43: więc ja właśnie Kiedyś usłyszałam od swojego kolegi po fachu, że on nigdy nie widział tak skupionej na pracy o sobie.

00:18:52: Że ja jestem tak skopiona na tym co ja mam zrobić po kolei, że dla mnie świata nie ma dookoła więc... Ja bardzo czepialska była jeżeli chodzi o szczegóły i to wszystko I zdawałam sobie czasami sprawę, że robię więcej niż powinnam ale

00:19:05: robiłaś to po coś.

00:19:06: Teraz już od lat, tak nie dość że napisałeś trzy książki?

00:19:09: Mam dwie, dwie po premierze a trzecia jest w drodze ale nie mogę za dużo mówić.

00:19:13: Dobra no to je zdradzamy ale jakby trzy książky się

00:19:16: już prawie

00:19:17: stworzyły.

00:19:17: Pięknie przeczytałam na twojej stronie bardzo mi się podobało to sformułowanie uchylaży wieko trumny.

00:19:22: uczysz o śmierci.

00:19:23: jesteś edukatorką śmierć i nie ma wielu osób takich w naszym kraju.

00:19:26: Okazało się że ja byłam pierwsza może pierwsze współcześnie.

00:19:29: no bo to też tak.

00:19:31: nie da się tego zbadać, sprawdzić.

00:19:33: Ale myślę że pierwsza współcześnie tak żeby się faktycznie tym na pełen etat zajmować.

00:19:38: Dostajesz mnóstwo pytań właśnie przez media społecznościowe czy na maila po których ty widzisz, że ta ciekawość nie dość, że nie jest zaspokojona to nie ma takich rzetelnych źródeł żeby znaleźć wiele odpowiedzi na swoje pytanie.

00:19:50: Oj tak!

00:19:50: To najbardziej odczuwam na spotkałych stacjonarych bo ludzie w ogóle zauważałam, zaczęli się wstydzić do mnie psać.

00:19:56: W takim sensie, że mają jakiś taki respekt przede mną i to jest z jednej strony miłe a z drugiej strony ja mam takie no halo po to jestem żeby odpowiadać na wasze pytanie chociaż faktycznie ja teoretycznie nie mam dużo obserwujących jak na influencerkę.

00:20:11: ale ja nie jestem influencerką tak?

00:20:13: To też trzeba brać pod uwagę.

00:20:14: I ja bardzo sobie cenię od trzech lat pracę stacjonarną taką przy ludziach bezpośrednio bo ta internetowa bardzo dużo zabiera.

00:20:23: teraz jesteśmy przyzwyczajeni do takich krótkich treści, takie które mają nam strzelić dopaminkę i mamy lecieć dalej.

00:20:29: Więc ciężko jest tak poważne tematy... skracać do trzydziestu sekund na przykład.

00:20:35: Ja to na Tiktoku zauważyłam, że było wiele nieporozumień bo ktoś coś źle zrozumiał, ktoś coś sobie dopowiedział więc ja w ogóle rzuciłam tiktokami.

00:20:42: może tam mi bardzo szybko tych obserwujący dochodzili ale widziałam ,że nie ma tego zrozumnienia, że jednak jak się siądzie z człowiekiem czy zaprosi się go na spacer pod cmentarzą i zacznie siedzi odmawiać.

00:20:52: Organizować

00:20:53: te spacery?

00:20:53: też jest niesamowite, że ludzie chcą tak?

00:20:56: Ja bym tam też się zgłosiła z przyjemnością.

00:20:58: Właśnie marzy mi się coś w Poznaniu zorganizować.

00:21:01: macie jakiś pomysł, który to by był cmentarz?

00:21:05: To możecie się do mnie odzywać.

00:21:06: Bo bardzo bym chciała coś tam zorganizować.

00:21:08: Może razem coś zorganizzujemy.

00:21:09: Wytopu w programie usiądziemy i jesteśmy już w kontakcie.

00:21:13: A powiedz mi Agnes, od czego zaczynasz edukację dotyczącą śmierci?

00:21:16: Ja bardzo często powtarzam że lęk Przed śmiercią jest różny, bo na przykład jedna osoba będzie się bała śmierć pod względem technicznym.

00:21:24: Inna się będzie bała że się w piecu obudzi.

00:21:26: Trzecia się boi śmierci swoich bliskich.

00:21:29: Czwarta się boje swojej śmierści.

00:21:31: czy boje się, że ta śmierdź będzie bolała?

00:21:33: Więc tutaj ten punkt wyjścia zawsze jest zależny od osoby czy grupy, w której ja się pojawia.

00:21:38: Śmierć

00:21:39: boli?

00:21:39: Sama śmierić nie!

00:21:41: To wszystko co przed nią boli, ale my jesteśmy skonstruowani tak że nasz organizm zrobi wszystko żeby to nie bolało.

00:21:49: Tak wywali nam chemię w mózgu, że tak ciężko powiedzieć żeby coś takiego było przyjemnego.

00:21:54: Ale faktycznie te wszystkie rzeczy które my mamy w swoim organizmie one się uwalniają.

00:21:59: no to jest jednak ostateczny moment.

00:22:01: tak więc nasz organizm po prostu mówi dobra to teraz to wywalamy wszystko bo już tu na mnie będzie potrzebne czerwki.

00:22:08: Ja też często powtarzam że my się rodzimy z umiejętnością umierania.

00:22:12: To jest takie logiczne, ale się o tym nie mówi.

00:22:15: Więc tutaj no to jest też kwestia tego że... Tutaj różne rzeczy wychodzą z tym lękiem i to jest bardzo zależne od grupy.

00:22:23: Wiadomo jak są tematyczne spotkanie notony, są tematystne, ale i tak zawsze coś tam wejdzie po boku.

00:22:28: Też pomagasz ludziom w żałobie?

00:22:31: Żałoba bliskich jest gorsza niż nasza własna śmierć.

00:22:34: dla wielu osób na pewno, jak by się tak zapytać to napewno staram się działać też prewencyjnie.

00:22:40: Chcę ludzi edukować przede wszystkim zanim oni ten bagaż emocjonalny śmierci koło Ziebliskiego przeżyją bo wtedy wiadomo wszystko.

00:22:48: czy wtedy na wszystko się patrzy z perspektywy tego wydarzenia a w momencie kiedy rozmawiamy o śmierć tak po prostu Może nam się przypołnieć jakiś pogrzeb sprzed lat czy jakieś takie niezagojone rany, ale generalnie bardzo polecam edukować się o śmierci bez bagażyku.

00:23:07: Wtedy jest łatwiej.

00:23:08: I wtedy też jest łatwi później.

00:23:10: i ja w ogóle bardzo się cieszę, że ludzie potrafią do mnie podejść na jakieś wydarzeniach i powiedzieć agnesję ci dziękuję bo dzięki twojej wiedzy jak moja mama odchodziła czy mój tata czy można sobie wpisać kogokolwiek?

00:23:22: to było mi łatwiu bo ja wiedziałam co robię, wiedziałem co robie, wdziałem co po kolei jest potrzebne i... To jest nie do podrobienia myślę.

00:23:30: Można zrobić instrukcję jakąś dla ludzi jak sobie radzić z odchodzeniem bliskiego?

00:23:34: Ta pierwsza książka miała być, którą napisałam z Małgorzatą Węglaż.

00:23:37: Miała być taką instrukcją bo nam brakowało czegoś takiego w momencie kiedy ja zaczynałam.

00:23:42: ona też się interesuje tym tematem.

00:23:45: Mamy

00:23:46: trupa i co dalej od umirania do pochowania?

00:23:48: Tak tytuł nie jest moje pomysłem.

00:23:50: od razu mówię bo bardzo ludzie się dziwią że jest taki tytuły ale trzeba się na niektóre rzeczy godzić Ale nieważne.

00:23:56: Tych instrukcji staramy się tworzyć już w ogóle jako fundacja coraz więcej, bo tak naprawdę nigdy nie jest ich za dużo.

00:24:02: Tak jak nigdy jest za dużo rąk do pracy przy śmierci i tak nigdy jeszcze nie jest za dłużo instrukcji.

00:24:07: Odniosłaś się do tego tytułu mamy trupa i co dalej.

00:24:09: ale ty mówisz o śmiercie właśnie nie w taki podniosły sposób?

00:24:13: To jeszcze nie takie kontrowersyjne, bo jednak śmierczam się teraz kojarzy z jakimiś takimi tragicznymi nagłówkami, stru krajem, horrorami z takimi rzeczami.

00:24:22: a ja nie chciałam robić ze śmierć sensacji.

00:24:24: O, czyli nie robisz jakby z jednej strony tych klikbajtów żeby tylko nabijać sobie publikę a z drugiej strony też odbrązawiasz trochę te śmierci.

00:24:34: I właśnie to jest to że ja bym mogła dużo więcej zarabiać być dużo bardziej znana jak on robi klikbejty.

00:24:40: ale jestem dumna tego że mogę sobie wpisać do CV że odmówiłam każdej polskiej stacji telewizyjnej

00:24:45: Tak udziału

00:24:47: w jakichś takich różnych rzeczach.

00:24:49: Rozmowa

00:24:50: o powieściach,

00:24:51: o tym co

00:24:52: robisz?

00:24:52: Zazwyczaj to tak było wokół pierwszego listopada.

00:24:56: Dlaczego

00:24:56: nie chciałaś?

00:24:57: Bo nie chciałam robić kontrowersji.

00:24:59: Ja nie chciałabym być twarzą kontrowercji.

00:25:00: Mi niezależy na Sławię.

00:25:02: Mi nie zależy na tym.

00:25:03: Zależy mi żeby moje treści trafiały do jak największej ilości ludzi ale ja nie chcę być clickbaitem chodzącym.

00:25:09: Łatwo by to było zrobić, no bądźmy szczerech.

00:25:11: Bardzo łatwo.

00:25:12: Myślę że na pstryk

00:25:13: i są niektóre osoby i nawet takie firmy które po prostu żyją tym że mogą sobie jakiś kontrowersyjny film stawić do internetu.

00:25:22: ale ja nie idę tą drogą, ja nie chcę, więc... Masz

00:25:25: takie efekty swojej pracy, że już wiesz też, że oswoiłeś ilość tam osób, że właśnie włączają się w pracę w twojej fundacji, że masz wątariuszy, wątariuszki?

00:25:34: Mam bardzo dużo i w ogóle bardzo dużo kobiet za zatrudnienie w branży pogrzebowych.

00:25:38: Dzięki mnie.

00:25:38: Więc to było w ogóle takie fantastyczne, że właśnie one miały łatwiej dzięki mnie.

00:25:43: Ale wiesz co mówi się?

00:25:44: Właśnie, że jest ciężka praca też obciążająca psychicznie i że to właśnie nie jest praca dla kobiet ze względu na pewnego rodzaju wrażliwość.

00:25:51: A ja bym powiedziała, że ta wrażlivość jest potrzebna przy śmierci.

00:25:54: Że właśnie odwrotnie... Ja bym powiedział odwrótnie, że śmierć potrzebuje kobiet tej czułości, tej miłości do drugiego człowieka.

00:26:03: Tak no ja jeżeli chodzi o śmierć jestem jednak feministką.

00:26:08: Czyli śmierci jest kobietą.

00:26:09: jednak?

00:26:10: Nie będę nic mówić żeby tam nie tworzyć jakiś obozów.

00:26:13: Czy można powiedzieć że spełniasz swoje marzenia w tym co robisz?

00:26:17: O jej bardzo!

00:26:18: Ja ostatnio przemawiałam na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu by mieliśmy konferencję i to było dla mnie w ogóle takie Jak wracałam po ciągu... O czym

00:26:25: mówiłaś?

00:26:26: Mówiłam o alternatywnych sposobach pochówku, więc takie mogą sobie wybrać temat.

00:26:31: Dostam pół godziny!

00:26:33: Zazwyczaj się dostaje siedem czy maksymalnie dwadzieścia.

00:26:36: Dostałam półgodziny.

00:26:37: Jakie

00:26:37: są alternative propozycje jeśli chodzi o pochówki?

00:26:40: Poza urną zwykłym tradycyjnym cmentarzem czy nawet ogrodem pamięci?

00:26:44: No właśnie u nas to się kończy na ogrodach w parkach pamięci i taka najbardziej alternatywna forma jest w Szczecinie gdzie prochy się bezpośrednio z ziemią miesza, ale to też jest ziemia na cmentarzu.

00:26:56: Więc najbardziej chcieli usłyszeć o akwamacji czyli wodnej kremacji i o kompostowaniu złog.

00:27:03: To jest coś takiego co bardzo interesowało tam słuchaczy i ja mogłam o tym powiedzieć.

00:27:08: Też mogłam wypowiedzieć się o tym co my byśmy mogli zrobić żeby te alternatywne sposoby pochówku były u nas dostępne.

00:27:17: I tak naprawdę uważam że zmiana prawa pogrzebowego to jest zmiana społeczna że ona się nie może dziać przy biurkach polityków, ona się musi dziaść w społeczeństwie.

00:27:27: Myślałaś kiedykolwiek jak byłeś młodszą Agnes?

00:27:30: Jak byłaś z dziewczynką jeszcze, że to właśnie będziesz się spełniać w takiej branży?

00:27:35: Może!

00:27:36: Chociaż może nie tak prosto... A miałaś

00:27:39: taki moment, w którym chciałeś zrezygnować i rzucić to...?

00:27:42: Ojeju, nie raz!

00:27:43: Nie raz.

00:27:44: No zwłaszcza jak byłam taka zastraszona, no jak się ma dwadzieścia trzy lata na przykład i masz wrażenie że cała branża cię nienawidzi to chcesz zebrać manatki i uciec?

00:27:53: Iść

00:27:53: w barbie.

00:27:54: Iść z barbiem albo nie wiem... Ja nawet nie wiem co ja sobie wtedy myślałam.

00:27:58: W ogóle miałem taki moment, że myślałem o tym żeby zostać technikiem dentystycznym więc To jest właśnie to, że była ciężka droga i trochę się cieszę, że wreszcie mogę to głośno mówić bo tamtym momencie nie mogłam.

00:28:12: No i co nie?

00:28:12: Karawal jedzie dalej.

00:28:14: Doskonałe podsumowanie, kiedyś też dostałam takie pytanie czy nie boję się mieszkać w domu, w którym umarło ilość tam osób?

00:28:20: i zawsze powtarzam że ja się boję żywych a nie zmarły ich.

00:28:23: i jak to jest naszym takim przekonaniem?

00:28:26: ludzie się boją myślenia o tej śmierci, o duchach...

00:28:30: I tutaj

00:28:31: znowu

00:28:33: wchodzimy w tą popkulturę która nam przedstawia w takim krzywym zwierciadle trochę tę śmierć.

00:28:38: trochę nas straszy, że każdy zmarły to zombie, to przyszły zombie a każda dusza która uleci z ciała to duch i to taki pewnie do którego trzeba będzie egzorcyste zwoływać.

00:28:51: Tak jak mówiłam no my się bardzo oddaliśmy od zmarłych że nagle w momencie śmierci to już jest nasza ukochana bawcia tylko trup tak ten straszny który może wstać I w sumie nie wiem, co tam dalej.

00:29:04: Zależy od osoby z jakie ma wyobrażenia, jaką ma bójną wyobraźnię.

00:29:08: Ale bardzo dużą krzywdę robi nam popkultura i właśnie dużą też krzydzę robi nam według mnie true crime, które jest tak bardzo popularne, które się tak bardzo wybija i dostaje tyle przestrzeni społecznej a taka przyziemna śmierć nikogo nie interesuje.

00:29:24: To powiedz mi taką edukację o śmierci powinno się zacząć na przykład już w szkołach podstawowych, twoim zdaniem?

00:29:29: Myślę że to jest możliwe.

00:29:30: No bo dzieciom w podstowce potrafi umrzeć babcia, dziadek.

00:29:34: czy o ciawujek.

00:29:35: Ja byłam dzieckiem, które było odcięte od babci i które nie było na pogrzebie babci.

00:29:40: jak miałem siedem lat... Takie dla dziecka nie zrozumie, ale takie zniknięcie że babcia była trafiała do szpitala i nagle jej nie ma.

00:29:48: Że nie dojrzemy do tego.

00:29:49: szpitale, nie chcieli zabierać no to później powiedzieli, że już jej nie Ma.

00:29:52: No i co to znaczy?

00:29:53: To nie ma.

00:29:54: Ale też się zdarza, że na przykład zabiera się ta dziecko i się zmusza żeby się pożegnało z tym z Maru A ja nawet dorosłego bym nie zmusiła do pożygnania.

00:30:00: jeżeli ktoś nie chce Nie można, nie można tak robić po prostu.

00:30:05: Więc uważam ,że w idealnym świecie tak że może przeczkolaki to nie, no bo tu takie.

00:30:10: no przeczkolaki to przeczcolaki.

00:30:12: No dajmy dzieciom być dziećmi.

00:30:15: ale w głowach takich gdzieś tam dzieci w podstawce już się pojawiają pytanie, już się pojawia takie a co to cmentarz?

00:30:20: A po co?

00:30:21: Pojawia się jakiś pogrzeb w rodzinie i to też jest takie.

00:30:24: wtedy zastanawiające dla człowieka.

00:30:27: więc to jest to, że te pytania się pojawiają i nie możemy udawać czy ich nie ma.

00:30:32: A nie ma odpowiedzi oprócz tego samo zaparcia.

00:30:35: Widzisz w sobie jakieś super moce dziś z tej perspektywy.

00:30:38: Widziesz, że jesteś wielka, widzisz ile osiągnęłaś w niedługim czasie choć się z drugiej strony długim, bo doświadczenie masz przeogromne.

00:30:44: Moje

00:30:45: bliscy starają się mi o tym przypominać, bo ja już w pewnym momencie wpadłam w taki tryb, że ja pędzę kolejna rzecz, kolejna, kolej na kolejna i zapominam... Moją wielką inspiracją jest Marias Kodoskakiri.

00:30:58: ona też była taka, miała dużo samo zaparcia w sobie I czasami właśnie tak żeby się odsząstnąć mówię sobie, że Maria też w siebie nie wierzyła a powinna więc ja też powinnam.

00:31:11: Agnes to Watchmańska!

00:31:13: Dokładnie tak!

00:31:14: Agnes za grobu była moim i państwa gościem w programie super mocne.

00:31:18: bardzo Tobie dziękuję za to co robisz i życzę Tobie powodzenia w dalszej drodze.

00:31:22: aż trudno mi sobie wyobrazić gdzie Ty będziesz za kolejne dziesięć lat jakie jeszcze osiągniesz szczyty na tej swojej bojątkowej drodach.

00:31:32: Super mocne.

00:31:34: Jeśli podobał się państwu ten odcinek podcastu zachęcamy do obserwowania naszego kanału, dodania odcinka do swojej listy lub pozostawienia komentarza.

00:31:44: Zapraszamy też do słuchania programów Radio Poznań i na stronę www.radiopoznanefm.