Hanna Kóčka-Krenz

00:00:01: Super mocne!

00:00:02: Inspirujące historie o kobietach w wyborach, spełnianiu marzeń, realizacji i samorealizacji.

00:00:09: Na rozmowy z wyjątkowymi kobietami zaprasza Anna Skoczek Podkast Radia Poznanie.

00:00:14: Dziś

00:00:15: jest z nami, jest z państwem pani profesor.

00:00:17: Profesor Hanna Kuczka-Kręc z Wydziału Archeologii UAM w Poznaniu.

00:00:22: Dobry wieczór pani profeser!

00:00:23: Dobry

00:00:23: Wieczór, dobry wieczór panie, dobrieszy państwo!

00:00:26: Pani profesor jest wybitnym archaeologiem i to pani wpłynęła na, można powiedzieć zmiany w podręcznikach o historii Polski.

00:00:36: Co było za odkrycie takie przełomowe?

00:00:38: Co u nas

00:00:38: zmieniło?!

00:00:39: To odkrycie jest związane z obecnością na Grodzie Poznańskim, o którym już wiedziano gdzie jest od czasów przedwojennych rezydencji książęcej, która była czołową główną siedzibą I Piastowskich Władców.

00:00:58: To była rzecz trudna do zidentyfikowania, że tak powiem w terenie.

00:01:03: Ponieważ od Wczesnego Siedniowiecza kiedy ten grudcu na Ostrowie Tomskim w Pozaniu był takim bardzo żywotnym ośrodkiem, bardzo wiele się zmieniło.

00:01:14: Późniejszą zabudową za tartosiady wcześniejszych tutaj akcji zniwelowały grodów.

00:01:20: Zmieniono całą zabudowę i właściwie pozostał tylko budynek Tendry poznańskie.

00:01:26: Później psauteria, ale to późniejsza rzecz i Kościół Najświętszej Marii Panne, ale te są średniowieczne już realizacje.

00:01:34: O siem lat zajęło pani poszukiwanie tej historii?

00:01:37: O siedm lat mi zajęła badanie.

00:01:39: Rzecz była bardzo drzmudna i trudna w realizacji dlatego że relikty tego pałacowego zespołu książęcego zostały nie dość rozebrane do tego stopnia, że częściowo nawet wybrano całkiem fundamenty tych budowli.

00:01:57: To nadmiar wszystkiego.

00:01:59: po prostu zniwerowano ten cały teren i wokół kościoły na świętszej Marii Panny założono w Średniowieczu cmentarz, który funkcjonował jeszcze w czasach noworzytnych.

00:02:09: Kościół Marii Panny był otoczony murem między muremi a ścianami kościOła.

00:02:19: Ten teren był gęsto wykorzystywany do chowania zmarłych aż do czasów noworzystnych.

00:02:26: Także my prowadząc tutaj badania odkryliśmy dziewięć poziomów trumien zawierających pozostałości szczątki osób mieszkających w Poznaniu.

00:02:37: Pani wiedziała, że kopiąc warstwa po warstwie w końcu pani się dokopie do tej historii z początków państwa polskiego?

00:02:43: Miałam taką nadzieję która wynikała z rozeznania... z kąpych bardzo, ale źródeł pisanych, które informowały o tym że coś się działo in Castro Ostrof Propaubinung est Pozenania.

00:02:58: Tak zapyć źródłowy XIII wieczny.

00:03:00: była tylko dyskusja w środowisku naukowym w czasach krótkopowojennych, że ostrów to może być ostrów lednicki.

00:03:10: po prostu zapomniano o tym że teren gdzie dzisiaj katedra to też jest ostro w tyle, że tumski.

00:03:17: Tumski bo tum to inaczej katedrę a że propy ubinunk spozenania przy którym dzisiaj jest Poznań, bo miasto było już osadzone po drugiej stronie warty.

00:03:29: I to

00:03:29: krótkie jedno zdanie stało się inspiracją do tego żeby tam właśnie poszukiwać?

00:03:33: To zdanie niewątpliwie skierowało moją uwagę na kosiu Najświęczej Marii Panny ale muszę powiedzieć, że już wcześniejsi badacze tego terenu mam tutaj na myśli profesora Witolda Hęsla który był takim też bardzo znaczącym czołowym badaczem wczesnego siedniowiecza.

00:03:53: Już znaleziono jakieś takie ślady rozbiórki, na północ od kościoła Najświętszej Marii Panny i Hensel przypuszczał, podejrzewał że tu gdzieś w tym miejscu powinien być ten poznański grud.

00:04:08: Proszę sobie wyobrazić, że miał niesłychanie cenne trawne spostrzeżenia i że do odkrycia reliktów tego założenia pałacowego zabrakło mu dziesięciu centymetrów.

00:04:21: a unikało to z tego że wówczas prowadzono badania terenowe w takich miejscach, które wymagały szczególnej pieczołowitości.

00:04:31: Trzeba było uważać na kościół Najświętszej Maripanny.

00:04:33: to zabytek wysokiej klasy żeby go nie zniszczyć.

00:04:36: W związku z tym prowadzano w ten sposób badania, że najpierw zakładano szeroki bardzo wykop a jak się zagłębiano w ziemię to takimi stopniami go zawarżano.

00:04:47: Dziesięć centymetrów i

00:04:48: on dziesięci centymetrów o minął pozostałości północnej ściany palacjum.

00:04:55: Ja zawsze tak się podśmiechuję trochę... że po prostu czekał na mnie.

00:05:01: Nie jest to kwestia zadowania z mojej strony, tylko po prostu współczesne czasy dają inne możliwości zabezpieczenia terenu badań.

00:05:09: a poza wszystkim no wiedza poszła bardzo, tak powiem naprzód.

00:05:13: mówiąc kolokwialnie, bardzo wiele badańsk dotyczących wczesnego silniowiejcze i tej wcześniej przedromańskiej architektury zostało opoczynionych.

00:05:22: To pozwoliło bardziej precyzyjnie również zakreślić badania które podziału nasz Wydział Archeologii.

00:05:29: I to pani przeniosła pierwszą stolicę Polski z Gniezna do Poznania?

00:05:33: No, to jest właśnie zawsze taka rzecz, która czasami mnie irytuje i czasami bawi.

00:05:39: Jestem często obiektem takich nie zawsze przyjemnych ataków ze strony miłośników Gnieza jako pierwsze stolicy Polski którzy sobie nie uświadamiają że czasy o których mówimy to nie są czasy jednej stolicy.

00:05:54: W czasie jednej stolicy, kiedy Kraków stał się stolizą to musiało jeszcze ładnych parę wieków minąć.

00:06:01: Państwo wczesnopiastowskie było zorganizowane na wzór monarchii karolińskich które miały bardzo duży terytorialny zasięg, to był obszerny teren.

00:06:13: I dla zarządzania takim terytorium władca musiał mieć cały szereg takich miejsc, w których się mógł zatrzymać i mógłby z nich sprawować prawda sądy rozsądzać prawie jakieś spory wydawać różnego rodzaju zarządzenia.

00:06:30: stąd w źródnach pisanych takie władce nazywane jest bardzo pięknie Rex Ambulance król który no wędruje przemieszcza się z jednego środka do drugiego.

00:06:40: Miało to też podłoże ekonomiczne muszę tutaj dodać, ponieważ władca zazwyczaj podróżował z dużą świtą.

00:06:47: W związku z powyższym taka duża gromada ludzi gdyby przebywała tylko w jednym miejscu spowodowałaby jako gromadę ludzi nie wytwarzających ale za dochętnie konsumujących.

00:06:59: Powodowała by po prostu ogałocenie całej okolicy z pożywienia na czym najbardziej uczą.

00:07:05: Ucierpieliby poddanie.

00:07:07: Mamy z źródłach pisanych Karolinskich, wreszczą właśnie takie utyskiwania nawet że oto Władca po raz drugi tego samego roku przyjechał do tej samej siedzi i oni nie mają co jeść.

00:07:20: Prawda?

00:07:21: Nie wszystko można było uzupełnić polowaniem.

00:07:23: Ta organizacja Państwa wymuszała posiadanie kilku takich ośrodków, gdzie władca przebywał dla pełnienia swoich królewskich kłódców.

00:07:33: Czyli nie musimy się kłócić poznań Gniezdno?

00:07:36: Nie

00:07:36: żadną miarą.

00:07:36: Żadną miaru.

00:07:37: gniezno było bardzo ważne.

00:07:39: Gniezna była bardzo ważna ideologicznie.

00:07:41: Zanim Mieżko zdecydował się na porzucenie wiary przodków i przyjęcie nowej chrześcijańskiej wiary.

00:07:48: takim głównym ośródkiem kultowym było właśnie gnieźno.

00:07:51: W momencie, kiedy Mieszko zdecydował się na przyjęciach sztuł nie mógł wprowadzić nowego Boga, którego przyjął do miejsca, które było tym kultem pogańskim silnie naznaczonym.

00:08:05: Musiał znaleźć miejsce inne i tym innym miejscem okazał się Poznań.

00:08:10: To wróćmy właśnie do Poznania i do odkrycia tego palatium Mieszka I. Pamięta pani pierwszy taki artefakt, na który pani trafiła kopiąc?

00:08:18: To było tak.

00:08:19: Założyliśmy kilka takich wykopów prowadzących podmury dzisiejszej świątyni gotyckiej, byliśmy tutaj bardzo ograniczeni możliwościami takich szerszych badań żeby nie zaszkodzić tej budowli która już była reperowana wcześniej.

00:08:38: Wobec czego mogliśmy zakładać tylko takie wykopy na szerokość półtora metrów podchodząc pod mury tego kościoła?

00:08:45: Najpierw natrafiliśmy na pozostałości cmentarza przykościelnego.

00:08:50: I nagle w pewnym momencie, jak zdjęliśmy jeden z pochówków patrzę o czym nie wierzę.

00:08:57: Ukazała się warstwa kamieni tzw.

00:09:00: płytowych czyli łamanych wpłytki zbieranych po polach głazów narzutowych i orientowałam się... że to jest po prostu charakterystyczna forma architektury, wczesnej architektyki przedromańskiej.

00:09:17: Ja się tym okresem bardzo wcześniej już interesowałam.

00:09:20: Miałam jakieś wyobrażenie jak to powinno wyglądać a poza tym znałam dobrze Ostrów Lednicki gdzie ta charakterystyczna technika budowy Tam właśnie, że tak powiem była nadziemią widoczna.

00:09:35: To bez czego nie miałam wątpliwości.

00:09:38: Jak tylko zobaczyłam te płytki na dobitkę jeszcze spajane gypsem co było szczególną ciekawostką ponieważ zazwyczaj w tym okresie stosowano WAPNO jako środek łączący poszczególne kamienia.

00:09:50: tu mamy gipsy.

00:09:51: Gipsy były też na lednicy.

00:09:53: Lednica jest wczesno-siedniowieczna związana z pierwszymi władcami więc to po prostu mnie Zatkało dech w piersiach.

00:10:01: Tak?

00:10:01: To był aż taki moment, że jakby piorun po prostu...

00:10:04: Tak!

00:10:04: Po prostu ja za nie mówiłam.

00:10:07: Patrywałam się po prostu w to miejsce i odezwałam sie do mojego serdecznego przyjaciela.

00:10:13: Niestety już świętej pamięci Andrzej Kasikorskiego który był mi wielką pomocą i wsparciem.

00:10:18: mówię Andrzeju my mamy palacją.

00:10:21: Po prostu wie pani to jest jak uderzenie pioruna po prostu.

00:10:27: Chciałam tego poszukiwiałam tego reliktu i jak to się stało, to po prostu było takie piorunujące wrażenie.

00:10:35: Tak emocjonujące prawda że naprawdę, jak mówię by mam w stanie wyksztusić parę zdań i zamierknąć.

00:10:46: To po prostu była wielka radość, naprawdę.

00:10:50: Bo w momencie kiedy odkryliśmy ten fragment to ja już wiedziałam gdzie dalej prowadzi się wykopy i jak poszukiwać dalszych części i jak odkryć całość tego założenia.

00:11:02: Super mocne!

00:11:03: Słuchają Państwo pod kasturadia Poznań.

00:11:06: Wracamy

00:11:07: do rozmowy z profesor Hanną Kuczką Kręc.

00:11:09: Co dzisiaj możemy powiedzieć o tym pałacu?

00:11:11: mieszka pierwszego?

00:11:12: Co wiemy?

00:11:13: czego pani się dowiedziała?

00:11:14: Dowiedziałem się tego, że pałac była to budowla nieprzeznaczona do codziennego bytowania.

00:11:21: Pałac Książęcy był formą manifestacji władzy.

00:11:26: Władca używał pomieszczeń pałacowych do przejmowania przybywającej tutaj dostojników, do sprawowania różnych uroczystych wydarzeń.

00:11:36: Natomiast z pewnością znacznie milej było im mieszkać budynkach drewnianych, które też na Ostrobie Tumskim były wznoszone i których ślady archeologzy odkrywali, prawda?

00:11:48: Od czasu podjęcia badań w thysiąc dziewięćset trzydziestym ósmym roku.

00:11:51: Poza tym jeszcze do tego dochodzi pewna symbolika.

00:11:55: Drewno jest surowcem, wiadomo przyjemnym.

00:11:58: bardzo i dobrze się w takich budynkach drewniennych mieszka.

00:12:03: Ale ma ten uwagę że jest nietrwały a budynek połacowy musiał być czymś trwałym więc Musiał być zbudowany z takiego surowca, którego łatwo czas nie pokona.

00:12:15: I właśnie kamień ma tę symbolikę zawartą w samej strukturze, która dawała pewność że nie tak szybko ulegnie on zmianom.

00:12:27: Chyba, że chcemy ją przebudować.

00:12:29: ale to w takim czymś mieliśmy poza nią też do czynienia z przebudową w późniejszych czasach tego Pałacu Książęcego, który był dwupoziomowy.

00:12:40: Miał parter i miał piętro na dom wieżowy jak my to nazywamy.

00:12:44: budynek pałacowy ten mieszka ich Robrego.

00:12:49: miał dwie kontygnacje.

00:12:51: Kontygnacja dolna była przeznaczona do celów oficjalnych.

00:12:57: składały się na nią cztery pomieszczenia.

00:13:00: Pierwsze z nich, to było jak ja to nazywam antyszabrem czyli taką niewielką salą wejściową.

00:13:08: A ile miał ten parterd metrów?

00:13:09: Sto dwa piętro też.

00:13:11: Ten pierwszy pomieszczenie było właśnie taką kwadratową salą do którego wpuszczano ludzi czekających na widzenie się z władco z tej sali kwadratowej.

00:13:21: Wchodziło się do tej dużej sali tronowej, jak mówię z to dwa metry kwadratowe.

00:13:26: we wnętrzu posadzka była utwardzona kamieniami na którym wylano warstw gipsu i na pewno mieścił się tam jakieś wyniesienie na które władca miał swój powiedziałabym władczy tron.

00:13:42: drewniane, może solidne drewniany stolec na którym zasiadał przyjmując te delegacje.

00:13:49: Goście którzy w tej sali byli to po prostu albo stali albo dla co go zacniejszych wnoszono ławy.

00:13:55: tam nie było sprzętów żadnych stałych.

00:13:57: Z tej salii można było się dostać do dwóch pomieszczeń.

00:14:01: jedno było pomiszeniem kwadratowym w zarysie kwad ratowym który niewątpliwie był kancelarią książęcu.

00:14:08: To było dla nas też ogromnie ciekawe odkrycie, jak udało się zidentyfikować funkcję tego pomieszczenia, ponieważ w jego wnętrzu odsłoniliśmy ciekałe dwa przedmioty.

00:14:23: Jeden to był tłok pieczętny wykonany z brązu bardzo charakterystyczny dla silniowiecza.

00:14:29: To był tłok, który był mocno wypracowany, ponieważ trudno było odczytać jaki wizerunek zawierał.

00:14:37: Ja tam długo się w niego wpatrywałam...

00:14:38: Czyli wiele pieczęci przebił?

00:14:40: Tak,

00:14:40: wiele piecześci tam było używanych i ja się mu bardzo nieklijnie przyglądałam i czasami miałam wrażenie że widzę głowę władcy z profilu ale to może być u uda.

00:14:51: Druga rzecz taka bardzo ciekawa to była taka pacyna gliny która wyraźnie była rozerwana.

00:14:59: Pierwotnie musiała otaczać jakiś przedmiot i surowa glina, która szczęśliwie po rozerwaniu wpadła do paleniska i się wypalił a dzięki temu mogliśmy się zorientować że to był taka gliniana otoczka, którą władca zabezpiecza swoją pieczęć wtedy kiedy go nie było w grozie żeby nikt nie poważył się sfauszować jego jakiejś rozporządzeń.

00:15:22: A na zewnątrz żeby ktoś tego nie mógł bez wiedzy władcy naruszyć, znajdowały się odciski sygnetu bardzo ciekawego z wzorunkiem warującego psa.

00:15:34: To był taki nogi miał przednie do przodu wyrzucone, tylne do tyłu

00:15:38: ogon sygnetu czyli

00:15:42: pierścienia, którego forma wskazuje że była to rzecz sprowadzona z nadrenii.

00:15:49: i władca jak mówi opuszczając swojej książęcy pałac, owijał glinianą pacyną tę swoją pieczeńc, później ją sygnował swoją pieczęcią i chował do skrzyni.

00:16:02: No a jak wracał że tak powiem z tej wyprawy i potrzebował tego przedmiotu to po prostu rozdywał te pacyny i ona nam jak mówię szczęśliwie wpadła do ognia.

00:16:14: I co było ciekawe, w miejscu jej rozerwania znaleźliśmy odcisk tkaniny.

00:16:20: Z czego wniosek?

00:16:21: Że ona była nie tylko otoczona gliną i odciskami piersienia władcy ale jeszcze była zabezpieczona tkaniną jakimś woreczkiem i skrętnie gdzieś do jakiejś skrzyni schowana.

00:16:32: Czy można powiedzieć dzisiaj czy pani może to powiedzieć z takim pełnym przekonaniem że właśnie ta praca na Ostrowie Tumskim To jest spełnienie pani marzeń zawodowych?

00:16:41: Stanowczo, proszę pani ja w ogóle najśmieszszych snach podchodząc do tych badań nie oczekiwałam że to będzie tak wspaniały obiekt.

00:16:50: Oczywiście wiedziałam czego szukam.

00:16:52: To jest sprawa oczywiste.

00:16:54: Ja się zaczynałem zasadziłam na topalacjum książęce ale jak te różne związane z palacją, elementy architektury zaczęły nam z ziemi wychodzić.

00:17:05: to po prostu dech w piersi mi zaparło.

00:17:08: Bo proszę sobie wyobrazić że oprócz tej architektery mamy tam do czynienia jeszcze z pośladami malowideł.

00:17:16: Kapryca pałacowa była niewątpliwie malowana.

00:17:19: Barwniki są pochodzenia organicznego, ochra węgle jakieś tam obrysy postaci ale co ciekawe na jedne fragmencie znaleźliśmy fragment barwnika błękitnego który był pozyskiwany z lapis lazuli a kopalni Lapis Lazuli to była azja środkowa.

00:17:37: więc jak można przypuszczać Ten kamień po prostu pozyskał chrobry w momencie napaści na kijów, który był takim ważnym ośrodkiem i prawdopodobnie stamtąd sprowadził osoby, które mu udekorowały jego kaplicy i jego pałac.

00:17:55: Z kolei wyposażenie tej kaplisy pałaczowej jeszcze przyniosło odkrycia kostek mozaikowych, którym ozdobiono partię ołtarzową.

00:18:05: I tu na dwoje babka wróżyła dlatego że i w kijowie były mozaiki i były w Italii.

00:18:13: I teraz jest kwestia, skąd on tych mozaikarzy sprowadził?

00:18:18: Ja myślę że z Bizancjum.

00:18:20: tego typu zdobienia wnętrz kościelnych, ale też świeckich.

00:18:24: Jest charakterystyczna dla kultury bizantyjskiej, która wówczas promieniowała na całą ówczesną Europę.

00:18:30: i użycie takiej dekoracji w kaplicy pałacowej na Osobie Tumskiem W Poznaniu świadczy o możliwościach i aspiracjach Bolesława Chrobrek.

00:18:40: O prestiżu

00:18:42: ogromnym!

00:18:42: On chciał dorównać uładcom ówczecej Europy.

00:18:47: Najważniejszy w Europie był oczywiście cesarz, ale w otoczeniu królów.

00:18:52: Którzy byli wprawda władcami niższej rangi podporządkowanymi cesarzowi i nasz chrobry też chciał należeć do tej rodziny królów sprowadzając sobie właśnie tak wspaniałą dekorację swojej kaplicy pałacowej.

00:19:07: To będąc przy temacie królowych nazywana jest Pani Królową Piastów.

00:19:12: A tu tak.

00:19:13: Jak do tego doszło w ogóle, że zdecydowała się pani na wybór tej ścieżki życiowej?

00:19:19: Czyli na to żeby zostać archeologiem?

00:19:21: Sprawa

00:19:21: była w moim przypadku trwialnie prosta, że tak powiem.

00:19:26: Moim ojcem był archeolog i antropolog jednej osobie Wojciech Koczka z pochodzenia serbo-łużyczanin który przed wojną brał udział w badaniach w biskupinie i po wojnie mówiąc krótko uciekł z terenu WNRD, gdzie nie chciano go dopuścić do żadnych awansów bo ojciec się upierał stanowczo żeby być serbem a nie dać się zniemczyć.

00:19:52: I przyjechał do Wrocławia z moją mamą i moim najstarszym bratem.

00:19:57: badał najpierw Ostrów Tomskiem we Wrocławiu.

00:20:00: Bardzo owocne to były badania wału w grodu na ostrobie Tomskim we Wrocławium i został zatrudniony na Uniwersytecie Poznańskim jeszcze dojeżdżając do Wroclawia, więc tak trochę jedną nogą tu drugą nogą prawda?

00:20:15: We Wroclawiu ale po pewnym czasie przeniósł się jednak na stałe do poznania objawsze.

00:20:21: To on zaraził panią tą pasję do archeologii?

00:20:23: Proszę

00:20:23: Panie oczywiście!

00:20:25: Ojciec mój... jako sprawujący nadzór nad archeologą Wielkopolski i Pomorza, w czasie wakacji robił objazd stanowic archiologicznych, które jako szef arhologii miał obowiązek przeprowadzać.

00:20:40: Konsultować badania, służyć razem pomocą

00:20:43: itd.,

00:20:44: między innymi na Ostrobie Lednickim ale też w innych miejscach Wielkopolskiej jak mówi jej Pomorze.

00:20:50: Ponieważ

00:20:50: był to okres wakacyjny, najczęściej zabieram ze sobą mamę oczywiście i mnie.

00:20:55: I moich dwóch młodszych braci, którzy jak zwiedzialiśmy się do stanowiska archeologicznego, to głównie zajmowali się stawianiem pioskowych z ziemi wykopów bo byli mocno ode mnie młodsi.

00:21:09: Natomiast ja wsadzałam nos we wszystkie wykopy i dopytywałam się co jest tego mojego ojca?

00:21:17: Dręczyłam go pytaniami!

00:21:19: A co to jest, a co ta tamta?

00:21:20: A to skorupa.

00:21:21: A to kawałek garnka.

00:21:22: To było dla mnie czymś oczywistym, po prostu nasiąkłam tą archeologią od właśnie takich młodych lat.

00:21:29: Całe życie wiedziała Pani że będzie Panie archeologiem?

00:21:32: Chciałam bardzo całe życie być archeologiem ale po drodze mi się przytrafiła historia sztuki.

00:21:37: A przetrafiło się dlatego, że w tych czasach uznano, że humanistów produkuje się na uniwersytetach za

00:21:44: dużo.

00:21:45: W związku z tym nabór nie będzie co roku, tylko co dwa lata w danej dyscyplinie.

00:21:50: I w momencie kiedy ja zrobiłam maturę to archologia akurat była tutaj za warżarce Decydowałam się na stanowanie na historię sztuki.

00:21:59: To były poważne sprawy, proszę Panie.

00:22:00: Były egzamin pisemny, egzaminy ustny z historii, z języka polskiego, z języka obcego więc to były bardzo poważnie poważnę że tak powiem sprawdziany czy się młody człowiek kwalifikuje w ogóle na studia.

00:22:15: i jak mówię zaczęłam studiować historię Sztuki .

00:22:18: Bardzo jestem z tego powodu zadowolona.

00:22:20: ogromnie ja myślę ,że historia sztuka pozwoliła mi Patrzeć na te archeologiczne znaleziska w sposób znacznie dociekliwszy.

00:22:31: Jak ja odkryłam tę tą palacją to widziałam bryłę od razu, ponieważ znałam architekturę przedromańską, architektorę romańską polską i europejską bo tego nas na historii sztuki pani profesor Kamzowa bardzo dobrze nauczyła.

00:22:47: Bardzo sobie ten okres sceny.

00:22:49: mieliśmy znakomitych wykładowców ale Już zdecydowałam się nie robić magisterium z historii sztuki, bo musiałam się skupić na archeologi.

00:23:01: Ja już w czas byłam rzadką, zbyła jewiła się jedna córka później druga.

00:23:05: wobec tego obowiązki domowe też mnie trochę ograniczały i nie mogłam ciągnąć tych dwóch kierunków równolegle.

00:23:11: Zdecydowałabym się więc pozostać przy archeologii, która mnie zawsze szczególnie fascynowała.

00:23:16: Ale pozostając przy tym wyborze zdradziła mi pani profesor że tata wcale nie był zadowolony, że pani idzie w tym kierunku?

00:23:22: Proszę Pani, w czasach kiedy mój ojciec był studentem to dziewczyn na studiach można było policzyć na palcach jednej ręki w całej Polsce.

00:23:32: Mówiło się że to nie zawód dla kobiet?

00:23:33: To

00:23:33: był zawód męski.

00:23:35: uważano bo wiem ,że archeolog musi umieć łopatą kopać.

00:23:39: to jest wysiłek fizyczny.

00:23:41: musi znajdować się w warunkach bytowych szczególnych prawie jak na obozie przetrwania Jak się na jakimś stanowisku prowadziło badania.

00:23:51: Na przykład pod namiotem i jedyne źródło wody to było jezioro, jakaś rzeczyłka.

00:23:57: To był zawód wymagający siły fizycznej.

00:24:00: ale proszę Pani ja zawsze byłam dużą babą silną kobietą.

00:24:05: mam takie bardzo charakterystyczne zdjęcie kiedy idziemy moim całym mrokiem na badania okolice kurnika Idzie na przodzie jeden mój kolega drugie mój kolega trzeci mój kolegach koleżanka, a na końcu i zjechania koczka z łopatami.

00:24:21: Wszystkimi?

00:24:21: I ja niosłam łopaty!

00:24:23: A moi koledzy, prawda?

00:24:26: Może jeden czy drugie niosły jakąś łopatu.

00:24:29: Koleżanki nosły jakieś materiały do rysunków

00:24:33: itd.,

00:24:34: natomiast łopate pod pachą niosłem ja.

00:24:37: I bardzo dobrze.

00:24:38: Można powiedzieć że ta historia i odkrycia, których pani dokonała to jest pani super moc?

00:24:44: Tak... Tak proszę Pani, ja chciałam tego odkrycia.

00:24:49: Podejmując te badania na osobie tłumskim przezwyciężając różne trudności w dostępie do terenu bardzo, bardzo chciałam te badanie tam przeprowadzić i znaleźć tą siedzibę książęcą.

00:25:04: Miałam jakieś wewnętrzne przekonanie że to się musi powieść.

00:25:08: Pani profesor, czy ktoś negował to pani przekonanie?

00:25:11: Jak była pani taka przekonana o tym, że to musi być tam?

00:25:14: Znalazły się takie osoby, które mówiły nie tak?

00:25:16: No miałam takie sceptyczne odgłosy ale ja się tym nie przejmowałam.

00:25:21: zupełnie dochodziły mnie takie tam różne przytyki.

00:25:25: człowiek czasami musi po prostu spuścić zasłony milczenia.

00:25:29: myślę ,że to czasami jest taka niczym nieusprawiedliwiona Nie zawsze koleżeńska, bo nie twierdzę, że koledze archolozy to mi takie rzeczy czyni.

00:25:39: Ale na przykład trochę takiej zazdrości jest prawda?

00:25:42: Ja na to nie zwracam uwagi.

00:25:44: Na koniec jeszcze taka rada dla wszystkich kobiet, które chciałyby zrobić coś szalonego w swoim życiu czym się kierować

00:25:51: i kierować się swoją wolą i uporem.

00:25:54: a jest pani uparta jestem ale to właśnie dzięki temu jest pani dzisiaj zapisana na kartach historii Polski.

00:26:00: nic byto nie zaczęło gdyby niechrobry Gdyby nie mieszko i chrobry, to im zawzięczamy fundamenty tego państwa.

00:26:09: Im zawięczamy rolę szczególną grodę poznańskiego.

00:26:13: I ja zawdzięczam im swoją karierę dowodową.

00:26:16: Super mocne, profesor Hanna Kuczka-Krenc.

00:26:18: bardzo dziękuję za udział w programie no i życzymy Państwu też i Pani spokojnego.

00:26:23: Dziękuję

00:26:24: bardzo.

00:26:24: Ja również dziękuję na zaproszenie mi do tego programu.

00:26:31: i na stronę www.radio Poznan FM.